شنبه 30 شهریور 1398

/یادداشت/رسـانه و هرزنـگاری زنگیـان مسـت

خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه ایلام

خداداد ابراهیمی - نویسنده و روزنامه‌نگار

تسامح و تساهل در اجرای قوانین رسانه‌ای و مطبوعاتی موجب هرزنگاری زنگیان مست شده است.

در سپهر رسانه‌ای و مطبوعاتی کشور، در دهه اخیر متاسفأنه به لحاظ تکثر و فربه‌شدن شاکله مطبوعات و ظهور بی‌رویه و بدون معیار وبلاگ‌‌ها، سایت‌‌ها و پایگاه‌های خبری، با عملکرد نامطلوب و غیر حرفه‌ای برخی رسانه‌‌ها و مطبوعات، فحاشی، دروغ پردازی، هتک حرمت، حمله به مسئولان، توهین به پیشکسوتان و خدشه‌دارنمودن شان و منزلت شخصیت‌های حقیقی و حقوقی به بهانه به اصطلاح ایفای رسالت رسانه‌ای و اطلاع‌رسانی باب شده است‌. روند این بیماری رسانه‌ای روز‌به‌روز درحال افزایش بوده و ساحت مقدس حوزه مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی را ناخوشایند نموده است‌.

برخی از این زنگیان مست تیغ دو دم خودرا ناشیانه و به هرسمتی به چرخش درمی آورند و در واقع خود‌زنی و دگرزنی را با یک ضربه به فرجام می‌رسانند. آنان به زمین وزمان ناسزا می‌گویند، تهمت می‌زنند، خبرسازی می‌کنند، تحلیل بی‌مایه سرهم می‌کنند، خود نتیجه‌گیری می‌کنند و بالأخره به قضاوتی غیر منصفانه و یکطرفه دست می‌زنند و به قول معروف؛

خودگویی و خود خندی ؛ عجب مرد هنرمندی !

این گروه که اغلب فاقد دانش رسانه‌ای و روزنامه نگاری هستند، عربده کشی با شمشیر قلم و شارلاتان‌بازی در عرصه روزنامه نگاری و خبرنگاری را فتح بابی برای نیل به مطامع و ویژه‌خواری خودتلقی می‌کنند به طور کلی همه این قضایا را تحت عنوان شجاعت خبرنگاری، بی‌باک بودن، دفاع از حقوق مردم، دفاع از دین، ادعای روشنفکری، کسب وجهه قهرمانی و .... تعبیر و تفسیر می‌کنند. در واقع باید گفت که همه این منفی‌بافی‌‌ها و واژه‌نگاری‌های بی‌عیار، کلنگ‌کاری و بیهوده‌کاری و نوعی هرزنویسی بیش نیست. آنان با ردیف کردن واژه‌های سبک و سخیف و عبارت‌های بی‌وزن و بی‌محتوا بیشتر شبیه کارگرانی عمل می‌کنند که فقط با سنگ چینی، دیوار تفرقه و بی‌اعتمادی فراروی مردم و مسئولان بنا می‌کنند.

 این امر اغلب از کانال خبرنگارنماهای غیرمسئول و پادو‌های مطبوعاتی و رسانه‌ای آن هم به سفارش مافوق خود و در قبال دریافت مبلغی پول صورت می‌گیرد. هرچندکه اینان در نهایت با چاپ و انتشار تکذیبیه که خود  نوعی غلط‌نامه تلقی می‌شود، از زیر بار جرائم قانونی و قضایی این اقدام ناجوانمردانه خود رهایی می‌یابند، اما بی‌گمان در برابر تاریخ ونسل فردا همواره شرمسار و سرافکنده خواهند ماند.

امروزه تسامح و تساهل در اجرای قوانین مطبوعاتی و رسانه‌ای، موجب هرزنگاری زنگیان مست شده است‌، از این رو صاحب نظران ، اساتید حوزه رسانه و نیز  اصحاب واقعی رسانه و مطبوعات انتظار دارند که بساط راهزنان فرهنگی برچیده شده و رایزنان فرهنگی متعهد در فضای رسانه ای کشور تکریم و تجلیل شوند.

از سوی دیگرعدم نظارت مستمر و جدی دولت، بی‌تقوایی برخی اصحاب رسانه، کارکردهای منفی برخی احزاب سیاسی در عرصه مطبوعات، مالکیت غیرحرفه‌ای رسانه ای، فعالیت قلم‌های مسموم و اندیشه‌های ناپاک و در نهایت خلا‌های قانونی در حوزه رسانه و مطبوعات منجر به ظهور این اتفاق نامبارک شده است.

 این درحالی است که ترویج ارزش‌های انسانی و الهی، فضائل اخلاقی و کرامات انسانی از جمله نیازهای فطری است که هر کس آن را می‌پسندد و تحقق عمومی آن را آرزو می‌کند. این رسالت اساسى، همان هدف والایی است که همه انبیا و اوصیا آن را دنبال می‌کردند و در تحقق آن تلاش وصف ناپذیری از خود نشان می‌دادند. رسول گرامی اسلام(ص) فرمود:

«إنّما بُعِثتُ لاُتَمِّم مَکارِمَ الأخلاقِ؛ همانا مبعوث شدم تا اخلاق انسانی را کامل کنم.»

امروزه در جهان غرب «منفي‌گرايي» و «جنجال آفريني»، به خصوص در نظام هاي سكولار ‌رسماً از ارزش‌هاي خبري محسوب مي‌شوند. آنان با طرح موضوع ؛

«مخاطب را بايد مجذوب كرد و او را خرسندنمود.» رسانه‌ها را به «سوژه‌سازي»، «حادثه پروري» و «عوام گرايي» و... سوق می‌دهند، و با به زير پاگذاشتن اخلاق و بداخلاقي حرفه‌اي درخدمت بنگاه‌ها و سازمان‌هاي سياسي و اقتصادي و... قرار دارند، آنان درصدد كسب شهرت، جذب مخاطب پرشمار و نفوذ درميان آنان هستند‌. هرچنددر این رهگذار حريم خصوصي افراد ناديده گرفته شود و يا آبروي كسي به بازیچه گرفته شود و يا گفتن دروغي لازم باشد و یا عفت قلم پاس داشته نشود.درحالی که برای نیل به اهداف مطلوب رسانه‌ای و حفظ کرامت انسانی و نیز جلب اعتماد مخاطبان باید با پایبند بودن به اخلاق حرفه‌ای و تهذیب رسانه‌ای فعالیت‌های مطبوعاتی و فرهنگی، نمودی انسانی و آرمانی داشته باشند.

حال وقت آن فرارسیده است که مسئولان ذیربط و جامعه رسانه‌ای كشور با ترسيم منشور اخلاق حرفه‌ای و اقتدار در اجرای قوانین رسانه‌ای همه رسانه‌ها و مديران خود راموظف کنند اين اصول را به زير مجموعه‌های خود آموزش دهند. ازيك سو،‌ رسانه‌ها بايد آن قدر با اخلاق و اصول و ارزش‌هاي اخلاقي جامعه آشنا باشند كه بداخلاقي‌ها را در رسانه‌ها منتشر نكنند و از سوي ديگر،‌ بايد رسانه‌ها به اندازه كافي مستقل و بي‌طرف باشند تا اعتبار و منزلت حرفه‌اي خود را حفظ كنند. این دیدگاه معتقد است که بهترین رسانه، آن است که منافع عمومی و ملی مردم را در نظر بگیرد؛ به طوری که آحاد مردم، خود را در بیانیه‌ها، برنامه‌ها و تولیدات مختلف فرهنگی و رسانه‌ای آن شریک بدانند رسانه باید در بحران‌های مختلف، مردم را دلگرمی دهد و به آن¬ها راهکارهایی ارائه کند و در یک کلام، هرچند رسالت اصلی اش ایجاد پل ارتباطی بین مردم و حاکمیت است اما در نهایت میان مردم و از مردم باشد گرچه افرادی خاص آن را اداره نمایند.

از ویژگی‌های برجسته رسانه، توجه به حقیقت و واقعیت هایی است که در زندگی جوامع و افراد می‌گذرد. رسانه‌ها باید در جهت بهبود و ساماندهی آن، حرکت مثبت انجام دهند و از دروغگویى، غلو، اغراق و دگرگونی حقایق بپرهیزند و جانب داری به ناحق از فرد و یا گروه خاص ننمایند. توجه به تطهیر نفس مخاطبان، بیان حقایق و واقعیت‌‌ها، نشاط انگیزی و امید باوری، رعایت عفت عمومى،تربیت و رشد فکری مخاطبان، ایجاد آرامش و اطمینان،معرفی الگوها و اسوه‌های اخلاقی رانصب العین قراردهند.

شفافیت خبری و عدم تحریف حقایق، پرهیز از افشای اسرار مردم و حاکمیت، که گاه مصالح ملی را به خطر می‌اندازد، پرهیز از اشاعه و پخش منکرات، دوری از استهزا و تمسخر افراد و یا گروه‌ها، که حیثیت فردی و جمعی را به خطر می‌اندازد، پرهیز از تفرقه و جدایی بین افراد و گروه‌ها، خودداری از طرح مسائل نژادی و قبیله گرایی، پرهیز از تعرض به آبروی مردم، اقتدار رسانه‌‌ها و مطبوعات و نیز اعتماد مخاطبان را جلب خواهد کرد. بی‌گمان چنین رسانه هایی از مطلوبیت، محبوبیت و موفقیت‌های پایدارحرفه‌ای در بین آحاد مردم بهره‌مند خواهند شد و مسئولانه و خردمندانه تنفس در فضای پاک سپهر رسانه‌ای کشور را به ارمغان خواهند آورد.

نظرات ارسال نظر