چهار‌شنبه 20 آذر 1398

در میزگرد ایسنا مطرح شد: ۴۰ درصد سرطان‌ها قابل پیشگیری است /الگوهای زندگی سالم راه مبارزه با سرطان

سرطان‎ها از مهمترین بیماری‎های غیرواگیر و دومین عامل شایع مرگ و میر در کشورهای توسعه یافته و سومین عامل در کشورهای در حال توسعه است در حال حاضر سرطان عامل 12درصد مرگ و میر در سراسر جهان است. آمارها نشان می‌دهد سرطان سومین عامل مرگ و میر درایران است و سالانه بیش از 30 هزار نفر دراثر سرطان جان خود را ازدست می‎دهند، تخمین زده می‎شود هرسال در کشور بیش از 70000 مورد جدید سرطان اتفاق می‎افتد.

 

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، منطقه ایلام، دکتر «راضی ناصری‌فر» معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی استان ایلام در میزگرد «مبارزه با بیماری سرطان و راه‌های پیشگیری» اظهار کرد: صنعتی شدن رفتارهای روزانه زندگی، تنوع عوامل خطرساز، تغییر الگوی زیستی، تغییر سبک زندگی و همچنین شیوع بیماری‌های غیرواگیر مخصوصاً بیماری‌هایی با علل غیرعفونی به حدی اهمیت پیدا کرده است که بیماری سرطان را به عنوان سومین عامل مرگ و میر در کشور و استان مطرح کرده است.

 

مرگ نزدیک به 40 هزار نفر در سال به دلیل ابتلا به سرطان

معاون مرکز بهداشت استان ایلام با بیان اینکه بر طبق آمار سالیانه 30 الی 40 هزار نفر به دلیل ابتلا به بیماری سرطان از دنیا می‌روند، ادامه داد: بیماری سرطان عامل 6 درصد بیماری‌های غیر عفونی است اما بطور کلی رفتارها، سبک زندگی، تغذیه، نوع فعالیت‌ها و وضعیت هوا جزء عوامل موثر در بروز سرطان در نواحی مختلف می‌باشند.

 

الگوهای زندگی سالم درصد خطر بیماری‌ها را به حداقل می‌رساند

 

این پزشک و مدرس دانشگاه افزود: تحقیقات علمی در جهت شناسایی عوامل خطر که درصد احتمال ابتلای به سرطان را افزایش می‌دهد در حال انجام است که پس از نشر در نشریات علمی و ارایه اطلاعات سعی می‌شود براساس این یافته‌ها سبک زندگی و رفتارهای افراد تغییر داده شود و حتی الگوهای زندگی سالم که درصد خطر در آن حداقلی است معرفی شود تا مردم با تبعیت از این الگوها، روش زندگی را به‌گونه‌ای ترسیم کنند که در معرض ابتلا به این بیماری مهلک قرار نگیرند و اگر هم این واقعه رخ داد بتوانند با دریافت اطلاعات لازم در مراحل اولیه بیماری آن را شناسایی کنند چرا که تشخیص به موقع باعث موفقیت در روند درمان می‌شود البته در درصدی از موارد نیز هیچ درمانی وجود ندارد.

 

ناصری‌فر خاطر نشان کرد: وزارت‌ بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برنامه‌ای با عنوان هفته مبارزه با سرطان دارد که شعار امسال آن را «پیشگیری و درمان سرطان با خودمراقبتی و امید» نام گذاشته‌اند که در این راستا هدف حوزه سلامت ارایه اطلاعات به مردم و شناسایی عوامل خطر و همچنین روش‌های لازم برای خودمراقبتی می‌باشد.

 

این پزشک افزود: باید حوزه سلامت استراتژی‌های ویژه خود در رابطه با بیماری‌های غیر واگیر را اتخاذ کند و با همکاری دوایر سعی در کاهش بار بیماری سرطان در استان داشته باشند تا این بیماری مهلک گریبان‌گیر افراد بیشتری در جامعه نشود.

 

 

پیشگیری از سرطان از مسیر جوانی می‌گذرد

در ادامه این مبحث دکتر «اسد احسان‌زاده» مسوول گروه مبارزه و پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر دانشگاه علوم پزشکی استان ایلام، به شرایط حاکم بر کشور و توجه به نکات پر اهمیت در مورد بیماری سرطان اشاره کرد و گفت: براساس قانون کلی که بر جهان و جوامع متعدد مستولی شده، ملاحضه می‌شود جوامع به سمت سالم شدن می‌روند بدین صورت بیماری سرطان که در سنین بالاتر شایع می‌شود راه آن از مسیری جوانی می‌گذرد پس راه‌های پیشگیری از ابتلا به بیماری در همان دوران جوانی معنا پیدا می‌کند.

 

سرپرست گروه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر مرکز بهداشت استان ایلام اظهار کرد: فراگیر شدن زندگی ماشینی در میان همه‌ی جوامع سبب شایع‌ شدن بیماری‌های مزمن از جمله سرطان شده است همچنین پراسترس شدن زندگی‌ها از جمله عواملی است که همگان را به اهمیت موضوع بیماری‌های غیرواگیر متوجه کرده است.

 

کم‌آگاهی، ریشه‌ی افزایش ابتلا به سرطان

 

احسان‌زاده با بیان اینکه هر چند آمار دقیقی موجود نیست اما جوان بودن جمعیت کشور نشانه‌های ابتلا به بیماری سرطان را بیشتر نشان می‌دهد، ادامه داد: در حال حاضر بعد از دو بیماری قلب و عروق و حوادث، سرطان عامل سوم مرگ در کشور و استان ایلام معرفی شده است اما برجسته بودن سرطان و گاهاً بیان کردن آن به عنوان عامل دوم مرگ به این علت است که به دلیل تغییر نگرش‌ها، اصلاح باورها و دریافت اطلاعات درصد مرگ و میر ناشی از دو عامل دیگر کمتر شده در دو گروه ابتدای پایین آمده است ولی ابتلا به بیماری سرطان در حال افزایش است پس باید اطلاع‌رسانی و تاکید بر خودمراقبتی افراد در خصوص بیماری مهلک سرطان بیشتر شود.

 

وی با بیان اینکه در نوع ابتلای به سرطان در هیچ نقطه‌ای از استان تفاوت وجود ندارد، تاکید کرد: مصرف مواد غذایی در جامعه فعلی استان وضعیت مناسبی ندارد هر چند دو هرم غذایی سنتی و استاندارد ترسیم شده است که در یکی نوع خوردنی‌ها و میزان مصرف آن مشخص شده است و در دیگری مفیدبودن نسبت یک مواد غذایی به دیگری برای مصرف عنوان شده است.

 

 

این پزشک اضافه کرد: در پایه‌ی هرم غذایی مصرف نان و غلات وجود دارد و نوک هرم که کم‌اهمیت نوع مواد غذایی را در بر دارد قند و چربی جای گرفته است اما بالاترین میزان مصرف جامعه ما در مواد قندی و چربی‌ها است اما آنچه جای نگرانی است بی‌توجه‌‌ای به میانه هرم غذایی یعنی مصرف میوه و سبزیجات است که باید در طول 24 ساعت 5 وعده از میوه‌ها و انواع سبزی‌ها استفاده شود ولی نتایج بررسی‌ها در استان ایلام نشان داده است که 90 درصد مردم در 5 وعده این مواد غذایی را مصرف نمی‌کنند و همین امر نیز عامل بروز مشکلات می‌شود.

 

 

رژیم غذایی نامناسب، عامل بروز یک سوم سرطان‌ها

 

وی با تاکید بر اینکه علت 50 درصد کلسترول‌ خون بالای مردم استان ایلام به دلیل وضعیت تغذیه، تحرک و البته فعالیت بدنی نامناسب است، تصریح کرد: 40 درصد مردم ما فعالیت بدنی درستی ندارند از جهت دیگر تغذیه در حالی‌که نقش مهمی در جلوگیری از ابتلا به سرطان دارد 30 درصد سرطان‌ها به دلیل رژیم غذایی نامناسب است اما ملاحضه می‌شود در استان ما میوه و سبزی درست مصرف نمی‌شود، نمک دو برابر استفاده می‌شود، مواد فرآوری شده مصرف می‌شود؛ قند و شکر یا همان کربوهیدرات‌ها اگر مصرف نشوند 40 الی 50 درصد و در بعضی موارد تا 70 درصد از بروز سرطان‌ها پیشگیری شده است.

 

چاقی احتمال ابتلا به سرطان گوارش و دهانه رحم را افزایش می‌دهد

احسان‌زاده به طور کلی مصرف مواد غذایی، مواد دخانی، کم‌تحرکی و بیماری‌های روحی روانی را تاثیرگذار در ابتلا به بیماری‌های غیرواگیر بویژه سرطان عنوان کرد و گفت: چاقی به عنوان یکی از موارد مرتبط با رژیم غذایی احتمال ابتلا به سرطان بخصوص زنان را افزایش می‌دهد در حالی‌که بررسی زندگی ولی 35 درصد افراد مورد مطالعه در استان ایلام نشان می‌دهد افراد 15 تا 64 ساله با افزایش وزن و چاقی روبرو بوده و زمینه‌های ابتلا به سرطان‌های گوارش و دهانه رحم را در خود بالا برده‌اند.

 

سرطان پوست و معده شایع‌ترین سرطان‌ها

سرپرست گروه مبارزه و پیشگیری از بیماری‌ها، میزان کشف سرطان در استان ایلام نیم در هزار نفر است در حالی‌که انتظار حوزه سلامت یک در هزار نفر می‌باشد، یادآوری کرد: بیماران به دلیل مشکلات موجود در استان به لحاظ درمانی یا تشخیص دقیق‌تر به استان‌های هم‌جوار یا مرکز مراجعه می‌کنند از طرفی چون سیستم جامعی برای لینک شدن اطلاعات در سطح کشور وجود ندارد فعلاً گزارش درستی در مورد تعداد مبتلایان هم‌استانی به بیماری سرطان وجود ندارد که شایع‌ترین نوع سرطان‌ها در کشور و استان ایلام سرطان پوست است که به دلیل عدم کشندگی از دایره‌ی اهمیت کنار رفته است و سرطان معده به عنوان بیماری شایع مورد توجه قرار گرفته است.

 

غذا و بیماری در ارتباط با همدیگر هستند

«داوود علیمردانی» کارشناس مسوول واحد تغذیه میزگرد "مبارزه با بیماری سرطان و راه‌های پیشگیری» با بیان حدیثی از امام معصوم با این مضمون که اگر می‌خواهید به بیماری کسی پی ببرید به سفره‌ی او نگاهی بیندازید، اظهار کرد: نوع غذا و بیماری با همدیگر یک رابطه تنگاتنگ دارند و جدا از همدیگر نیستند همانگونه که بسیاری از بیماری‌های غیرواگیر مرتبط با تغذیه هستند چه در افرادی که نمی‌خواهند بیمار شوند و چه در افرادی که به بیماری حاد یا مزمنی مبتلا هستند.

 

کارشناس مسوول تغذیه مرکز بهداشت استان ایلام با بیان اینکه در تمام شرایط زندگی با هر رده‌ی سنی یا جنسی باید اصول تغذیه رعایت شود، ادامه داد: اصول تغذیه به معنای تنوع و آداب در برنامه غذایی روزانه است چرا که همیشه برنامه غذایی به صورت روزانه در نظر گرفته می‌شود و می‌گویند هر فرد در طول 24 ساعت باید از چه گروه‌های غذایی با چه میزانی استفاده کند.

 

حذف نگرانی‌ها با پیروی از رژیم غذایی سالم

وی گروه غذایی را شامل 5 دسته‌ی نان و غلات، شیر و لبنیات، میوه و سبزی، حبوبات و مغزها عنوان کرد و گفت: اگر خواهان رژیم غذایی سالمی هستیم به‌گونه‌ای که هیچ نگرانی به لحاظ ابتلا به بیماری نداشته باشیم باید براساس دستورالعمل سازمان بهداشت در مورد نوع و میزان گروه‌های غذایی مصرفی عمل کرد چرا که آنچه در این برنامه غذایی مدنظر است مربوط به افراد بیمار، چاق، لاغر یا گروه خاصی نیست بلکه برای یک فرد سالم در شرایط فیزیکی سالم با میزان فعالیت بدنی متوسط ترسیم شده است.

 

در طول روز 5 وعده میوه و سبزی و 750 گرم لبنیات بخورید

علیمردانی در ادامه این بحث گفت: اگر بخواهیم گروه‌های غذایی را در طول 24 ساعت به صورت صحیح مصرف کنیم باید میوه و سبزی در 5 وعده، شیر و لبنیات به مقدار 3 لیوان یا معادل 750 گرم در روز مصرف شود البته در شرایط کنونی مشاهده می‌شود هر خانواده‌ای که به لحاظ اقتصادی در مضیقه مالی قرار می‌گیرد به مقدار زیاد یا به طور کامل گروه شیر یا لبنیات را از برنامه غذایی حذف می‌کند همچنین در بررسی‌های صورت گرفته بر روی شهروندان هم‌استانی در سال 92 متوجه شدیم درصد بالایی از مردم بخصوص زنان دچار کمبود ویتامینD هستند و از طرف دیگر مصرف گروه میوه و سبزی‌ها که یکی از عوامل موثر در پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های عیرواگیر بویژه سرطان‌ها است به شدت پایین آمده است.

 

میوه و سبزی رنگ‌دانه‌دار بخورید

این کارشناس مصرف میوه و سبزی‌های دارای رنگ‌دانه مثل انگور قرمز و هندوانه یا فلفل دلمه‌ای، هویج، گوجه و... را مواردی کمک کننده در پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های غیرواگیر برشمرد و تصریح کرد: وجود رنگ‌دانه‌ها در میوه و سبزی علاوه بر پیشگیری از سرطان و بسیاری از بیماری‌های غیرواگیر در کاهش میزان وابستگی دیابتی‌ها به انسولین بسیار موثر است.

 

وی خاطر نشان کرد: یکی از مشکلات غذایی استفاده از روغن‌ها با اسید چرب اشباع یا روغن‌های جامد است که منجر به چاقی می‌شود و افزایش وزن نیز یکی از عوامل زمینه‌ای برای ابتلا به بیماری‌های غیرواگیر است همچنین استفاده از قند و شکر بخصوص در نوشیدنی‌هایی مثل نوشابه یا موادی دیگر که قند پنهانی دارند باعث تجمع چربی و ابتلا به بیماری‌ است.

 

ایرانی‌ها 3 برابر متوسط جهانی نمک مصرف می‌کنند

علیمردانی، سوسیس، کالباس و غذاهای فرآوری شده و کنسروهای که برای نگه‌داری آنها از مواد شیمیایی استفاده می‌شود را از دیگر موادی نام برد که نباید استفاده شود و تاکید کرد: متاسفانه در کشور 3 برابر متوسط جهانی از نمک استفاده می‌کند در صورتی که مصرف زیاد نمک یکی از عوامل تاثیرگذار در ابتلای به بیماری سرطان معده، پوکی استخوان و آسم است البته نباید تاثیر مصرف نمک در ابتلا به فشار خون بالا را نیز نادیده گرفت.

 

ته‌دیگ نخورید

 

وی نمک را فقط طعم شوری آن نداست و افزود: سدیم موجود در نمک بسیار خطرساز برای سلامت افراد است به این دلیل که سدیم باعث افزایش فشار خون و عوارض بعدی آن می‌شود. سدیم در جوش‌شیرین یا بگینگ‌پودر مورد استفاده در صنعت شیرینی‌پزی به میزان زیادی وجود دارد.

 

این کارشناس با بیان اینکه «بخارپز کردن» بهترین روش پخت غذا است، گفت: باید در جهت حفظ سلامتی از غذاهای سرخ کردنی، کباب‌ها، غذاهای سوخته و ته دیگ‌ها به دلیل تولید کربن‌ که نشانه‌های بارز در سرطان‌زایی است پرهیز شود. همچنین از مواد غذای نمک‌سود که شامل ترشی‌ها و شوری‌ها است به دلیل مصرف زیاد نمک در ترکیب آنها ممانعت به عمل آید.

 

مرگ یازده نوجوان به علت سرطان در سال 92

در ادامه میزگرد ایسنا، «فریده محمدزاده» به عنوان مقدمه به آمار مرگ و میر گروه سنی نوجوان و جوان در استان ایلام به دلیل ابتلا به سرطان در سال 92 اشاره کرد و گفت: سال گذشته 11 مورد مرگ به دلیل ابتلای به سرطان رخ داده است که 3 مورد آن در گروه سنی 6 تا 18 سال و 8 مورد مربوط به گروه سنی 19 تا 29 سال است که عمده‌ترین نوع آنها، سرطان خون بوده است البته بیشترین تعداد مبتلایان به سرطان لوسمی ساکن مناطق شهری بوده‌اند.

 

جایگزینی میان وعده به جای وعده غذایی، زنگ خطری برای سلامتی

کارشناس مسوول بهداشت مدارس، از میان دلایل متعددی که در ابتلای به سرطان موثر است به عوامل ژنتیکی و محیطی اشاره کرد و اظهار کرد: عوامل محیطی به چند گروه تغذیه، فعالیت‌های فیزیکی، تغذیه سالم و تحرک  تقسیم می‌شود که هر فردی باید برای حفظ سلامتی به صورت پیوسته روزی 30 دقیقه ورزش انجام دهد اما در بحث تغذیه سالم آنچه که بیشترین نگرانی را برای حوزه سلامت نوجوانان و جوانان بویژه در میان دانش‌آموزان ایجاد کرده است  جایگزینی میان‌وعده‌ها به جای وعده‌های غذایی است چون‌که مواد غذایی که میان‌وعده‌های نوجوانان خود یک وعده غذایی به شمار می‌آید تکرار این موضوع در طول سال تحصیلی منجر به چاقی در دانش‌آموزان می‌شود.

 

روش تهیه و سرخ کردن فلافل به عنوان یکی از فست‌فودها صحیح نیست

محمدزاده به جایگزینی مواد فست‌فودی یا سرخ کردنی مثل فلافل به جای وعده‌ غذایی اشاره کرد و گفت:  نخود بکار رفته در فلافل یکی از مواد غذایی مفید است اما روش تهیه و نوع روغنی که در هنگام سرخ کردن آن به کار گرفته می‌شود باید بسیار مورد توجه مسوولین مدرسه قرار گیرد که روغن به صورت روزانه عوض شود و فروشنده از روغن چندبار مصرف استفاده نکند این توصیه به این علت است که چربی علاوه بر بروز چاقی در دانش‌آموزان باعث زمینه‌سازی در ابتلا به سرطان یا بیماری‌های غیرواگیر دیگر می‌شود.

 

در محیط مدرسه فلافل و نوشابه نخورید

این کارشناس در مورد میزان مصرف میوه و سبزی در بین دانش‌آموزان اشاره کرد: باید میان وعده‌ها به عنوان میان وعده شناخته شوند و سعی بر این باشد که مواد یک وعده غذایی اصلی به جای میان وعده‌ها مورد استفاده قرار نگیرد و تاکید بر استفاده از میوه و سبزیجاتی مانند هویج، گوجه فرنگی، خیار، گوجه و... در میان وعده‌ها باشد و بهتر است در محیط مدرسه از انواع خشکبارها و مواد لبنی استفاده شود اما از مصرف مواد فست فودی مثل فلافل و نوشیدنی‌های مانند نوشابه خودداری به عمل آید.

 

وی خاطر نشان کرد: استرس به میزان کم باعث ایجاد فعالیت بیشتر نوجوانان و جوانان در انجام امور روزانه می‌شود اما وجود استرس به طور مستمر و میزان زیاد موجب اختلال  شده و بدن که توان بیش از حد استرس را ندارد با بروز بیماری‌ خود واکنش نشان می‌دهد.

 

این کارشناس با بیان اینکه قرار گرفتن در محیط‌های آلوده مخصوصاً در محیط‌های کارگاهی که با گرد و خاک یا مواد شیمیایی سر و کار دارند باعث ایجاد خطر برای افراد شاغل در آن محیط‌ها خواهد شد، اضافه کرد: بنابراین با رعایت نکات ایمنی در مکان‌ها یا کارگاه‌ها می‌تواند مانع برای ورود سیلیس به بدن شود.

 

دخانیات سرطان‌زا هستند

محمدزاده مصرف دخانیات را یکی از عوامل و شرایط ابتلا به سرطان عنوان کرد و افزود: از آنجایی‌که استعمال دخانیات و مواد اعتیادآور مخصوصاً قلیان که مصرف آن در میان نوجوانان روز به روز در حال افزایش است باید  مضرات و عوارض آن از سوی والدین، اولیاء مدرسه و حتی خود دانش‌آموزان مدنظر قرار گیرد بدین صورت خود نوجوانان، دانش‌آموزان و جوانان خودمراقبتی را مدنظر داشته باشند و هر رفتاری که به روز انجام می‌دهند ترسیم کند که چه تاثیری بر روی سلامتی آنها خواهد داشت. 

 

سرطان‌های شایع زنان در ایران زودتر از کشورهای دیگر ظاهر می‌شود

 

«کبری زارعی» کارشناس گروه سلامت خانواده مرکز بهداشت استان ایلام در ادامه‌ی اظهار نظرها در مورد درصد ابتلای زنان به بیماری‌های غیر واگیر بویژه سرطان‌ها، اظهار کرد: شایع‌ترین سرطان در زنان سرطان پستان و سرطان دهانه رحم است که در دهه‌ی 4 تا 5 زندگی زنان ایرانی رخ می‌دهد در حالی‌که این سن یک دهه در دنیا پایین‌تر از آمارهای جهانی است ،بدین معنا که اگر این نوع سرطان‌ها در سن 40 تا 50 سالگی زنان ایرانی بروز کند در کشورهای توسعه یافته این نوع بیماری در سن 50 تا 60 سالگی نمایان خواهد شد.

 

کارشناس گروه سلامت خانواده با بیان اینکه سرطان پستان به دلیل طولانی بودن دوران بالینی امکان تشخیص زودرس را فراهم می‌آورد، افزود: در صورت تشخیص زودرس این امکان فراهم می‌شود که از آنها برای غربالگری استفاده کرد هر چند در حال حاضر آموزش‌های زیادی در مراکز و خانه‌های بهداشت شهری با روش غربالگری مانند خودآزمایی پستان توسط خود شخص و همین‌طور معاینات دوره‌ای توسط پزشک و ماما و انجام ماموگرافی برای تشخیص زودهنگام سرطان انجام می‌شود.

 

وی تاکید کرد: عوامل خطرساز سرطان پستان در ایران را شامل بارداری اول در سن بالاتر از 30 سال، عدم شیردهی یا شیردهی کمتر از 24 ماه، سن منارک کمتر از 13 سال، سن یائسگی بالاتر از 50 سال، سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان پستان بخصوص در اقوام درجه یک، ازدواج نکردن، مصرف سیگار، افزایش مصرف چربی و چاقی عنوان کرد.

 

سرویکس، چهارمین سرطان شایع زنان

زارعی سرطان سرویکس (دهانه رحم) را چهارمین سرطان شایع در میان زنان عنوان کرد و گفت: عوامل خطرساز این نوع بیماری غیرواگیر یک نوع ویروس به نام پاپیلوما است که عوامل دیگری همچون سیگاری بودن همسر، مولتی پاریتی (تعداد زیاد زایمان‌ها)، مصرف قرص شیردهی بیش از 9 سال، وضعیت اجتماعی، اقتصاد نامناسب، چند همسری بودن مردان، عفونت‌های درمان نشده‌ی دهانه رحم و سن پایین ازدواج کمتر از 16 سال در ابتلای به این نوع سرطان تاثیر می‌گذارد.

 

این کارشناس با تاکید بر اینکه سرطان دهانه رحم یک بیماری قابل پیشگیری، غربالگری و تشخیص زودهنگام است، تصریح کرد: در حال حاضر بررسی سلول‌های دهانه رحم یا پاپ‌اسمیر پایه اصلی برنامه‌های غربالگری سرطان در ایران به دلیل مقرون به صرفه و غیرتهاجمی بودن است و از آنجایی‌که فرد بیمار می‌تواند بیماری را در مرحله قبل از تهاجم یا در اوایل مرحله تهاجم کشف کند از سوی زنان جهت غربالگری مقبول واقع می‌شود.

 

وی تاکید کرد: بهتر است غربالگری از سن 30 سالگی به شرطی که 3 سال از تاریخ ازدواج گذشته باشد شروع شود.

 

در ادامه این بحث «افشین عباسی» کارشناس آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت مرکز بهداشت استان ایلام به آمار سالانه 85 هزار نفری مبتلایان به سرطان در کشور اشاره کرد و گفت: در جهان حدوداً 55 درصد مردان و 45 درصد زنان در معرض ابتلا به سرطان هستند در حالی‌که در ایران این آمار برای مردان به 56 درصد و برای زنان به 49 درصد می‌رسد.

 

افزایش سن جمعیت یکی از علل ابتلا به سرطان

کارشناس آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت با بیان اینکه آمار سال 91 به 85 هزار نفر رسیده که براساس پیش‌بینی‌ها در سال 1409 یعنی 18 سال آینده این رقم به 155 هزار نفر خواهد رسید و 82 درصد به آمار سرطانی‌ها سال 91 با وجود چنین روندی اضافه خواهد شد، اظهار کرد: مهم‌ترین عوامل ذکر شده در ابتلا به سرطان افزایش سن جمعیت، امید به زندگی، شیوه زندگی و عوامل محیطی است.

 

90 درصد مردم ایلام میوه و سبزی را به صورت روزانه مصرف نمی‌کنند

وی با اشاره به اینکه 90 درصد مردم استان ایلام میوه و سبزی را به صورت روزانه دریافت نمی‌کنند؛ 40 درصد فعالیت بدنی ندارند؛ 50 درصد مردم افزایش وزن و کلسترول بالا دارند که همه‌ی این موارد ریشه در شیوه‌ی زندگی افراد دارد، عنوان کرد: در پنج سال گذشته 300 هزار نفر بیمار مبتلا به سرطان بهبود یافته‌اند این یعنی سالی 60 هزار نفر به وضعیت سلامتی برگشت داشته‌اند افرادی که درمان را از سال‌های قبل شروع کرده و در این بازده زمانی بهبود پیدا کرده‌اند این آمار اهمیت خودمراقبتی را نشان می‌دهد که توان پیشگیری در همه وجود دارد.

 

40 درصد سرطان‌ها قابل پیشگیری است

 

عباسی با بیان اینکه 40 درصد سرطان‌ها قابل پیشگیری است پس می‌توان سالانه بیش از 25 هزار نفر را از ابتلا به سرطان و 15 هزار نفر دیگر را از مرگ ناشی از سرطان نجات داد، خاطر نشان کرد: خودمراقبتی برای افراد سالم، بیماری‌های جزئی، بیماری‌های مزمن و حتی بیماری‌ در مرحله حاد و گسترش یافته قابل تعریف است چرا که ای ن کار از مرحله‌یسلامتی فرد تا مرحله مزمن شدن بیماری قابل پیشگیری است تا از ابتلا به بیماری جلوگیری به عمل آید و در صورت ابتلا سعی شود مقاومت بالا برود و فاکتور بهبودی را تا حد امکان افزایش داد مثالی که در این رابطه می‌توان زد این است که فرد مبتلا به سرطان اگر 6 تا 12 ماه ورزش استاندارد داشته باشد به میزان نیم برابر به عمر خود  اضافه خواهد کرد.

 

خودمراقبتی سلامت جسمی و امید سلامت روانی را به دنبال دارد

این کارشناس آموزشی در مورد نحوه‌ی خودمراقبتی در مبارزه با سرطان با توجه به شعار امسال هفته سرطان یعنی "سرطان قابل پیشگیری است با خودمراقبتی و امید" گفت: خودمراقبتی جنبه‌ی جسمی و  امید جنبه روانی بحث است حال آنکه برای پیشگیری از ابتلا به سرطان در گام نخست باید سرطان را بشناسیم و به اطلاعات کسب شده اهمیت داده و با مراقبت از خود به پیشگیری دست بزنیم از سوی دیگر عوامل خارجی سرطان‌زایی (ژنتیک و محیط) را شناسایی کرده و مورد توجه قرار دهیم.

 

با علایم هشداردهنده‌ی سرطان آشنا شوید

وی با بیان اینکه بکارگیری شیوه‌های زندگی سالم راه مبارزه با سرطان است، افزود: شناخت علایم هشداردهنده از طریق خودآزمایی، احتمال ابتلا به سرطان را کاهش می‌دهد بدین جهت اگر با راه‌های تشخیص سرطان آشنایی داشته باشیم می‌توان شاهد تاثیرات آن در درمان زودهنگام نیز باشیم

 

وی همچنین به شناخت مهارت مراقبت از بیماران سرطانی تاکید کرد و افزود: کسب اطلاعات، شناخت و نحوه‌ی برخورد با بیمار مبتلا به سرطان امری ضروری است تا بتوان فرد بیمار را به سمت بهبودی یا راحت طی کردن مراحل حاد بیماری تا زمان مرگ سوق داد.

 

با خودمراقبتی سالم زندگی کنیم

کارشناس آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت دانشگاه علوم پزشکی استان ایلام، چرخه بیماران دارای بیماری مزمن از جمله سرطان را به یک ساعت با 4 نقطه اصلی تشبیه کرد و گفت: این چهار نقطه شامل خوردن غذای سالم ،  لذت بردن از ورزش ، داشتن احساس خوب از زندگی و  لذت بردن از آن با محور خودمراقبتی است.

عباسی در پایان یادآوری و تاکید کرد: ما موفق نمی‌شویم تا زمانی که فست‌فودها پردرآمد هستند، تا وقتی کار سیگار فروشان پر رونق است، تا وقتی که مصرف مواد مخدر زیاد باشد، تا لحظه‌ای که مصرف مواد الکلی آنهم در سنین پایین در حال افزایش باشد، تا وقتی که ورزشگاه‌های ورزش‌های همگانی خالی باشد، تا وقتی که ترافیک ما ناشی از حرکت ماشین‌های تک سرنشین است، تا وقتی که تحرک پایین است و تا وقتی که حفاظت‌های شغلی ما مناسب نیست ما در مقابله با سرطان موفق نخواهیم شد.

 

خودمراقبتی آری، خوددرمانی نه!

 

«آزاده پورنجف» کارشناس مبارزه و پیشگیری از بیماری‌های مرکز بهداشت استان ایلام گفت: خودمراقبتی ممکن است در اذهان مردم شبهه ایجاد کند و آن را با خود درمانی یکی بدانند در حالی‌که این دو مقوله جدای از هم هستند پس موضوعات هر کدام از یکدیگر تفکیک شوند.

 

پورنجف با بیان اینکه نباید خودمراقبتی با خود درمانی اشتباه گرفته شود، افزود: در خودمراقبتی فرد می‌خواهد در جهت سلامت شخصی تلاش کند اما خود درمانی همان مصرف خودسرانه داروها بدون مشورت با پزشک است که یکی از نمونه‌های آن مصرف گیاهان دارویی بدون توجه به نسخه پزشک معالج است که مضرات و زیان‌های آن بیشتر از فایده‌اش خواهد بود.

 

وی با اشاره به تاکید مرکز تحقیقات سرطان گفت: افزایش مصرف ویتامینD و کلسیم بخصوص در زنان بالای 40 سال می‌تواند مساوی با کاهش احتمال ابتلا به بسیاری از سرطان‌ها باشد.

 

کمپین مبارزه تشکیل دهیم

دکتر ناصری‌فر در قسمت دوم صحبت‌ها و جمع‌بندی مباحث مبارزه با سرطان به بیان سه راهبرد در پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر بصورت عام و بیماری سرطان به صورت خاص اشاره کرد و در توضیح راهبرد اول یعنی ارتقای سواد سلامت مخصوصاً در گروه‌های جمعیتی مختلف بویژه زنان، گفت: برای تحقق راهبرد اول باید کمپین‌های استانی در مورد مبارزه با دخانیات، قلیان، اعتیاد، مواد فست‌فودی و... تشکیل شود و در این راه گروه‌های مختلف کمک کنند.

چرا طرفدار سلامت نداریم؟

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مواردی همچون تقویت برنامه خودمراقبتی، آموزش به بیماران سرطانی از طریق بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی، جلب مشارکت مردمی و افزایش دسترسی مردم به اطلاعات مرتبط با بیماری‌های غیرواگیر با استفاده از تکنولوژی روز را دسته‌ای از عوامل تاثیرگذار در ارتقای سواد سلامت دانست و گفت: چرا طرفدار محیط زیست داریم اما طرفدار سلامت نداریم؟ چرا نباید موبایل سلامت درست کنیم؟ چرا مشاور سلامت نداشته باشیم؟ در این راه نیاز به مشارکت مردم در تحقق این برنامه‌ها هستیم همچنین صدا و سیما به دلیل نقش موثرتری که دارد باید بیشتر در بحث سواد سلامت ورود پیدا کند.

 

ضرورت راه‌اندازی پایگاه بهداشتی در حاشیه شهرها

ناصری‌فر راهبرد دوم را شامل بهره‌مندی مردم از خدمات بهداشتی عنوان کرد و ادامه داد: با توجه به اینکه بیماری‌های غیرواگیر و سرطان‌ها جزو موارد پراهمیت در سال‌های اخیر بوده است به همین جهت دولت در مورد این نوع بیماری‌ها توجه ویژه و خاص به آنها داشته و حتی در این خصوص نیز تشکیلات مجزایی برای آن درست کرده‌اند مثلاً در تحول نظام سلامت بخش‌هایی در حاشیه شهرها با عنوان پایگاه بهداشتی درست کردند که محور ابتکار آنها تمرکز بر بیماری‌های غیرواگیر مثل سرطان است.

 

مردم حساس باشند

 

وی اضافه کرد: در این راستا مردم باید آگاهی یابند و بر موضوع حساس شوند تا عوامل خطرساز را بشناسند و اگر نشانه‌های بیماری را در خود شناسایی کردند وارد روند درمان با مشورت پزشک و کادر درمانی شوند همچنین باید خدمات مشاوره‌ای بصورت مقطعی و روزانه انجام شود و از سوی دیگر محیط‌های خطرساز توسط کارشناسان بهداشت حرفه‌ای و بهداشت محیط شناسایی شوند و ضمن مشخص کردن درصد خطرسازی آن محیط‌ها به مردم موارد را اطلاع‌رسانی کنند تا مردم ابتلا به بیماری نشوند.

 

این پزشک ادامه داد: باید غربالگری‌ها هدفمند باشد به عنوان مثال استراتژی حوزه سلامت در بحث سرطان پستان، کلون و دهانه رحم باید شناسایی شوند و مورد درمان قرار گیرند.

 

همکاری بین‌بخشی لازمه‌ی مبارزه موفق با بیماری‌های غیرواگیر

 

ناصری‌فر سومین راهبرد پیشگیری از بیماری‌ها را "نهادینه‌سازی کار فرابخشی برای کاهش عوامل خطر" عنوان کرد و گفت: باید این تصور غلط که مبارزه با سرطان تنها بر عهده‌ی وزارت بهداشت است از بین بروند و دانسته شود این امر همکاری بین‌بخشی ارگان‌های مرتبط را طلب می‌کند در این راستا با هم‌فکری و ارتباط با همدیگر با تدوین قوانین و مقررات و اجرای صحیح آنها خطر ابتلا به سرطان‌ها را کاهش دهند.

 

وی در پایان یادآوری کرد: سرطان اگر شناخته شود، اگر آگاهی لازم کسب شود، اگر مردم در خصوص این بیماری حساس شوند و با خودآزمایی به تشخیص زودهنگام آن کمک کنند می‌توان با اقدامات انجام شده بیماری را کنترل و حتی درمان قطعی کرد.

 

تهیه و تنظیم: رقیه کاظمی، خبرنگار ایسنا، منطقه ایلام 

نظرات ارسال نظر