شنبه 23 آذر 1398

پیچ آهن ربای کبیر کوه، از حرف تا واقعیت

در دامنه ارتفاعات کبیرکوه در 15 کیلومتری محور دره شهر - آبدانان محدوده ای گردشی وجود دارد که با توجه به یک ویژگی منحصر به فرد به پیچ آهن ربا و یا پیچ مغناطیسی معروف شده است.

 

به گزارش ایرنا، شیب این قسمت از جاده به سمت جنوب و آبدانان به نظر می رسد که البته حرکت سیلاب های زمستانی و فصلی نیز آن را تایید می کند اما وسایل نقلیه در حالت توقف بر خلاف جهت شیب، یعنی خود بخود به شمال این نقطه براه می افتند.

این پدیده که سنوات زیادی مشاهده شده و مورد ازمایش عملی تعداد کثیری از رانندگان و رهگذران نیز قرار گرفته است، به عنوان یک واقعیت غیر طبیعی در اذهان و افکار مردم عادی شهرستان های آبدانان و دره شهر به یک حقیقت غیر قابل انکار و یک باور اجتماعی تبدیل شده است.

این نقطه هم موضوع کنجکاوی و هم محل نوعی تفنن و انجام آزمایش عملی برای مردم مناطق شده است در طول سال این محدوده جاده شاهد حضور و تجمع افرادی کنجکاو است که سعی می کنند ساز وکار این واقعه غیر معمول را مشاهده کرده و یا کشف کنند.

افراد صاحب نظر محلی نظرهای متفاوتی در تحلیل این پدیده ارایه می کنند،برخی کارشناسان علم فیزیک، این موضوع بظاهر خارق العاده را حدس و گمان عمومی و خطای دید تلقی کرده و برای این رویداد، وجاهت علمی و حقیقی قایل نیستند.

ˈاسدالله احمدیˈ کارشناس ارشد فیزیک و مدرس دانشگاه پیام نور استان ایلام در این زمینه گفت: بمنظور رسیدن به یک باور متقن و علمی دو سال پیش به همراه جمعی از اساتید دانشگاه و کارشناسان مجرب با استفاده از ابزارهای فنی و مهندسی همچون شیلنگ تراز، عقربه های مغناطیسی و امکانات مغناطیس سنجی به بررسی این موضوع پرداختند که پس از تجزیه و تحلیل داده های علمی و تطبیق آن با معیارهای معتبر مهندسی به این نتیجه رسیدند که این باور اجتماعی دست مایه و تایید علمی ندارد و صرفا یک خطای دید است.

این استاد دانشگاه افزود: کاوش های دقیق هندسی و تفحص های خاص وضعیت سنجی حاکی از این است که این نقطه دارای یک شیب 8 درجه ای به سمت شمال جاده بوده و بر خلاف باور اجتماعی شیب جاده به سمت جنوب نیست.

از سوی دیگر برخی قطعیت این باور اجتماعی را تایید و تحلیل علمی برای آن ارایه می کنند.

سید ˈرحمان شفیعیˈ از مهندسین زمین شناس می گوید: میدان مغناطیسی زمین در یک نقطه ثابت وجود ندارد و بر حسب زمان تغییر می کند و این تحولات، با زمان متناوب و طولانی در مقایسه با دوره های زمین شناسی قابل بررسی است.

وی افزود: می توان میدان مغناطیسی را بوسیله خواص مغناطیسی سنگ های قدیمی پژوهش کرد و میدان الکتریکی بوسیله جریان مغناطیس و حرکات مواد درونی و فعل و انفعالات شیمیایی و همچنین اختلافات درجه حرارت زمین را کشف و تایید کرد.

این زمین شناس با تجربه اضافه کرد: این پدیده در 2500 سال قبل توسط پژوهشگران چینی و یونانی مورد کاوش و تایید قرار گرفته است.

طبق این کاوش زمین شناسی، میدان مغناطیسی در دمای 850 درجه سانتی گراد خاصیت خود را از دست می دهد و با سرد شدن هوا دوباره اثرات ذاتی خویش را بدست می آورد و در نواحی مرطوب به مواد هماتیت و لیمونیت تبدیل می شود.

مهندس شفیعی تاکید کرد: پدیده پیچ آهن ربایی گردنه بزرگ کبیر کوه، می تواند ناشی از فعل و انفعالات درون زمین و برآیند وجود یک میدان مغناطیسی که بر خلاف مسیر حرکت زمین قرار دارد باشد و یا وجود توده ای از مواد معدنی دارای خاصیت آهن ربایی موجب این کنش و واکنش شوند.

تحلیل این مهندس زمین شناس این است که خطوط میدان مغناطیس زمین معمولا و الزاما همسو با ناهمواری های سطح زمین نیستند به این معنی که القای مغناطیسی میدان زمین در سطح افقی که از نقطه داده شده می گذرد قرار دارد و زاویه معینی با این سطح نشان می دهد و شیب مغناطیسی برخلاف جهت شیب ظاهری بوجود می آورد.

مسوول اداره راه و شهرسازی شهرستان آبدانان در این خصوص گفت: از نظر عامه مردم و با توجه به نگاه اولیه، شیب این نقطه به سمت جنوب و به طرف آبدانان قرار دارد اما در نگاه عملی وسایل نقلیه در حالت مکانیکی در مسیر عکس آنچه شیب و سرازیری جاده است، حرکت می کنند.

ˈحسین میرزاییˈ اظهار کرد: اثبات این قضیه و تایید و یا رد آن، مستلزم اقدامات خاص مهندسی و بکارگیری ابزارهای فنی است که در آینده نزدیک از طریق اداره راه و شهرسازی، موضوع مهم اجتماعی مورد مطالعه دقیق علمی و مهندسی و پدیده های زمین شناسی قرار می گیرد.

به هر روی تا آنجا که به مردم مربوط است این پیچ برخلاف بقیه محور و گردنه های که در دامنه سخت گذر کبیرکوه وجود دارد بیشتر از اینکه محل نگرانی و شاهد سوانح رانندگی باشد، موضوعی برای بحث و کنجکاوی خوشایند است.

محور سخت گذر ایلام - دره شهر - آبدانان در دامنه مرتفط کبیرکوه دارای تعداد 165 پیچ تند و خطرناک و حادثه خیز است که با توجه به ازیاد سفرها و افزایش تراکم تردد خودرو یی گاه و بی گاه شاهد سوانح رانندگی مختلف است.

دو جاده ایلام - دره شهر در شمال و جاده دره شهر - آبدانان که مرز شرقی منطقه را تشکیل می دهد در دامنه کبیر کوه قرار دارند.

از این راه ها، راه های فرعی دیگری وارد منطقه می شود مهمترین این راه ها عبارتند از جاده فرعی (آسفالته) آبهر پایین - امامزاده پیرمحمد (پشته لارت). جاده ی خاکی شهرک ولیعصر - پشته ارشت (شمال غرب منطقه) و جاده های فرعی دیگری مانند پشته زید، فرهادآباد، زرانگوش، سیکان که از مرز شمال وارد منطقه می شوند، وجود دارد.

در قسمت جنوب منطقه حفاظت شده کبیرکوه و در مسیر جاده ملکشاهی - میمه در منطقه مله خان کشته جاده خاکی وجود دارد که به ارتفاعات جنوبی کبیرکوه متصل می شود و قسمت هایی از آن در سال های گذشته تخریب شده است.

کبیرکوه بعنوان مهمترین و بزرگترین رشته کوه استان ایلام که در محل به نام «کَوِر» معروف است به طول 160 کیلومتر در جهت شمال غربی ـ جنوب شرقی به صورت دیواری منظم امتداد دارد.

کبیرکوه تنها برای پیچ شگفت انگیز خود محل رجوع علاقه مندان نیست از دیرباز تاکنون دامنه های جنگلی و کوهستانی اش بعنوان زیستگاه جانوری و گیاهی منحصر بفرد محل گردشگران طبیعی و در دوره های مختلف علاقه مندان به شکار بوده که مورد اخیر منجر به ثبت آن بعنوان منطقه حفاظت شده طبیعی شده است.

منطقه حفاظت شده کبیر کوه در گستره یک هزار و 665 هکتار ایلام زیستگاه گونه های مختلف گیاهی و جانوری است که از جمله حیات وحش این منطقه می توان کل و بز، خرس و پلنگ و در زیستگاه های جنوبی و نواحی دشتی و تپه ماهورها حیواناتی نظیر قوچ، میش و آهو نام برد.

بلندترین قله کبیرکوه «کان صیفی» نام دارد که در ناحیه «ورزین یا ورزرین» واقع شده است این قله 3050 متر از سطح دریا ارتفاع دارد.

شهرستان های ملکشاهی، مهران و آبدانان در غرب کبیرکوه قرار دارند و دره شهر نیز در شرق این رشته کوه واقع است.


گزارش: سید حرمت موسوی مقدم

نظرات ارسال نظر