دوشنبه 18 آذر 1398

نقد آثار مطصفی بیگی شاعر کردی سرای ایلامی، در کرمانشاه

دیار کرمانشاه مدتی است شاهد برگزاری جلسات پر رونق ماهانه ای با عنوان نقد و بررسی آثار کردی است. در ششمین دور از این برنامه ها علاقه مندان به شعر و ادبیات کردی آخر هفته گذشته شاهد نقد و بررسی آثار مصفی بیگی شاعر کردی سرای ایلامی بودند. منتقدین این جلسه عبارت بودند از آقایان: میثم عاطفی نیا، سامان بختیاری و فواد مظفری که هر کدام دیدگاه های خویش پیرامون آثار آقای بیگی ارایه دادند.
"هایکو" ژاپنی با عطر و بوی کردی ایلامی
 میثم عاطفی نیا اولین منتقدی بود که مجری این برنامه از وی دعوت کرد تا نقطه نظرات خویش را ارایه دهد. عاطفی نیا نقد خود را با طرح یک سئوال آغاز کرد و گفت: ادبیات ما باید به کدام سمت برود؟ آیا واقعا مدرنیزم برای ادبیات کردی منطقه ما یک ضرورت است؟ آیا ما به مدرنیسم رسیده ایم؟
 وی یکی از مظاهر مدرن را نقدپذیری دانست و افزود: متأسفانه که برخی شاعران تنها لقب مدرن را یدک می کشند و کوچکترین انتقادی را نمی پذیرند. ما برخی اوقات گرز عشیره ای به دست، ژست مدرن بودن هم می گیریم.
عاطفی نیا در بخش دیگری از سخنانش اظهار داشت: ادبیات کردی یک تابلو تزئینی نیست که آن را به دیوار نصب کنیم و از آن لذت ببریم. متأسفانه آثار برخی از دوستان به گونه ای است که باعث قطع ارتباط مردم با این ادبیات می شود.
وی در ادامه به نقد قالب هایکو در کتاب "نادیارا" سروده مصطفی بیگی پرداخت و گفت: قالب هایکو از ادبیات ژاپنی گرفته شده و این قالب در زبان های مختلف دنیا مانند انگلیسی و فارسی دچار تغییراتی شده است. در این میان هایکوهای کردی نیز دارای تفاوت های آشکاری با هایکوهای ژاپنی هستند.این شاعر ادامه داد: در زبان فارسی تعدادی هایکو سروده شده اند اما خواننده احساس می کند که ترجمه هستند، اما آقای بیگی این قالب شعر را بومی کرده و این مهم ترین کار وی است.
عاطفی نیا سپس به نقد کتاب "واژا" پرداخت و گفت: شاعر در این کتاب از شعر تصویری بسیار خوبی استفاده کرده و یکی از خلاقیت های به کار گرفته شده در این کتاب شکستن قالب مرسوم دو بیتی است.این منتقد ادبی در ادامه خاطر نشان کرد: در کل دوبیتی های "واژا" جدا از شکل چینش که دچار تغییراتی شده است، چیز تازه ای ندارد.
شاعری دلبسته شعر سپید کردی
بعد از پایان صحبت های عاطفی نیا نوبت به سامان بختیاری شاعر و نویسنده ایلامی رسید تا نظرات خود را پیرامون آثار همشهری اش ارایه دهد. وی سخنان خود را با اشاره به ضرورت در پیش گرفتن یک رویکرد مدرن در شعر امروز کردی آغاز کرد و گفت: ما نویسنده و شاعر قرن بیست یکم هستیم و باید به مسایل اجتماعی و فرهنگی خود بپردازیم و به زبان امروزی نزدیک شویم.وی در ادامه اظهار داشت: کلیت کتاب "واژا" در مورد عشق است. این حس و حال در تمامی دو بیتی های های آقای بیگی نمود دارد، چه آنجا که با شیرینی و چه آنجا که با تلخی از عشق یاد می کند.
بختیاری با اشاره به اینکه "واژا" محصول سالیان پیش آقای بیگی است، خاطر نشان کرد: علاقه و دلبستگی که این شاعر به قالب کردی سپید دارد وی را به سمتی می کشاند که دل از شیوه نوشتار مرسوم دوبیتی می کند و شعرش را به صورت تقطیع پلکانی در می آورد او با این کار می خواهد بگوید که من شکل تازه ای از دو بیتی را ارایه داده ام.
این شاعر ایلامی در ادامه یادآوری کرد: هرچند شکل ظاهری این دوبیتی ها دچار تحول شده، اما ماهیت آن ها تغییری پیدا نکرده است، زیرا در غیر اینصورت دیگر دوبیتی نیستند.
بختیاری در ادامه سخنانش به بیگی توصیه کرد با توجه به توانایی که در سرودن شعر سپید کردی دارد بهتر است به فضای کلاسیک شعر کردی نزدیک نشود و دلبستگی هایش را در این سمت سو دنبال کند.وی در ادامه صحبت هایش به نقد اشعار هایکو این شاعر ایلامی پرداخت و گفت: بیگی در خیلی جاها توانسته است قالب هایکو کردی را به خوبی اجرا کند، هرچند در برخی جاها می توانست با یک جابجایی مختصر کار زیباتری را ارایه دهد.
زمانی برای درهم شکستن قواعد دست و پاگیر سنتی
فواد مظفری آخرین منتقدی بود که پشت تریبون قرار گرفت. وی سخنان خود را با نقد کتاب "واژا" آغاز کرد و گفت: دوبیتی در قرون گذشته با توجه به جهانبینی و نیازهای آن دوران شکل گرفته است و جوابگوی نیازهای این دوره نیست. هر چند بگوییم ما هنوز مدرن نشده ایم ولی حداقل در دوران مدرن زندگی می کنیم.
این منتقد ادبی افزود: دوبیتی ارضاء کننده احساسات انسان امروزی نیست و بسیار دست و پاگیر است چرا ما باید خود را به این دام بیاندازیم.
مظفری همچنین اظهار داشت: این ایراد را به آقای مصطفی بیگی وارد می دانم که چرا از غالب دوبیتی که یک قالب کلاسیک است استفاده می کند، ما می توانیم بدون طی کردن مراحلی مانند سرودن دوبیتی و غزل نیز به شعر مدرن برسیم.
وی سپس به نقد کتاب "نادیارا" پرداخت و گفت: من به قواعد سنتی هایکو و الزامی بودن رعایت آن ها اعتقادی نداردم. هایکوهای مدرن هم وجود دارند و لزومی ندارد حتما شاعر از طبیعت و حیوانات بهره بگیرد.
مظفری همچنین ابراز داشت: من هم مانند بقیه دوستان معتقدم مخاطب با خواندن هایکوهای آقای بیگی احساس می کند که آن ها متعلق به این منطقه هستند ولی ای کاش آقای بیگی خود را مقید به قواعد هایکو کلاسیک نمی کرد.
پس از این سخنان مصطفی بیگی به پشت تریبون فراخوانده شد. وی در ابتدای صحبت هایش اظهار از زحمات کامران رحیمی و حمایت ها و راهنمایی های وی در مورد آثار منتشر شده اش تشکر کرد.این شاعر ایلامی در ادامه صحبت هایش گفت: ما اولین نسلی هستیم که آثار خود را مکتوب می کند و این دیر اقدام کردن باعث شده بسیاری از کلمات اصیل کردی از یادها بروند.
بیگی افزود: به هنگام خلق این آثار تمام تلاشم این بوده که ذهنیت خود را با فضا و ادبیات کردی نزدیک کنم.این شاعر ایلامی قالب های شعری مانند غزل، دوبیتی، شعر نو و یا هایکو را چندان مهم ندانست و خاطرنشان کرد: در این میان مهم ترین اصل فضایی است که شاعر خلق می کند. بیگی در ادامه چند اثر خویش در قالب های مختلف را برای حاضران خواند.
نظرات ارسال نظر