صفحه نخست وبلاگها | وبلاگ بعدی | وبلاگ قبلی | درخواست ایجاد وبلاگ | قوانين بخش وبلاگ

ایلام-اجتماع-زندگی ilamkh.com
خلیل کمربیگی

  • بعدی
  •  
       بازگشت گرزها

              

    "بازگشت گُرزها " 

    می­توان، همچون عروسک­ های کوکی بود

    با دو چشم شیشه­ ای، دنیای خود را دید

    می­توان در جعبه ­ای ماهوت

    با تنی انباشته از کاه

    سال­ها در لابه­ لای تور و پولک خفت

    می­توان با هر فشار هرزه ­دستی

    بی سبب فریاد زد و گفت:

    " آه، من بسیار خوشبختم "[1]

     

    در این چند ماهه­ ی اخیر، ایلام با خشونت­ های ریز و درشتی مواجه شده است. با به صدا درآمدن زنگ آغاز سال جدید، حوادثی در این استان به وقوع پیوست که حیرت همگان را برانگیخت. تعجب ­برانگیزتر آن­که، برخی از این حوادث رخ داده که در ایران، بی­ نظیر و یا لااقل کم ­نظیر بوده، در منطقه­ ای اتفاق افتاده که فرهنگ غالب بر آن، روستایی و عشایری بوده است. حوادثی چون کشته و زخمی شدن عده­ای از سربازان وظیفه و نظامیان در یکی از شهرستان­های استان، فرار از زندان ایلام به سبک فیلم ­های هندی، مرگ برخی دیگر از شهروندان در حوادثی که در امام­زاده، بیمارستان، شهر، بازار، کوه، جنگل و ... بر اثر درگیری­ های فیزیکی رخ داد، همه و همه، توجه برخی از کنشگران اجتماعی را در این جامعه­ به خود مشغول کرده است. اگر هر کدام از این خشونت­ ها در کشور توسعه­ یافته­ ای رخ می­ داد، ماه ­ها در صدر اخبار قرار می­گرفت و به منظور کالبد شکافی و پیشگیری از وقوع مجدد آن­ها ، ساعت­ها رسانه­ ها و وسایل ارتباط­ جمعی، آن را مورد تجزیه و تحلیل قرار می­ دادند و کارشناسان اجتماعی، روان­شناختی،پزشکی و متولیان نظم و امنیت را به پای این رسانه ­ها می­ کشاندند.

    توجه به نوع خشونت­های رخ داده،سبب روشن شدن بافت اصلی این استان می­ گردد. از یک سو جرایمی همانند فرار از زندان، کیف قاپی،جیب بری و صدور چک بلامحل به وقوع می­ پیوندد که معمولاً در جوامع شهری اتفاق می­افتند و از سویی دیگر، اقدام به خشونت، به سبب اختلافات طایفه­ ای و قبیله­ ای، دعواهای ناموسی و نزاع بر سر ملک و زمین رخ می­ دهد که معمولاً در جوامع روستایی و عشایری حادث می­ گردند. این امر نشان دهنده ­ی آن است که ایلام به" شهری رها شده " تبدیل شده است. شهری که نه بسان مناطق روستایی و عشایری خودکنترل بوده و نهادهای سنتی از آن مراقبت می­ نمایند و نه بسان مناطق شهری، نهادهای مدرن توانسته­ اند در آن، به درستی امر جامعه­ پذیری و کنترل اجتماعی را انجام دهند.

    رهاشدن و سرگشتگی بین سنت و مدرنیته، پیدایی تضاد و تقابل بین آن­ها و فقدان کسی و چیزی برای مهار این احساس رهاشدگی و گم ­گشتگی، به ویژگی بارز این شهر تبدیل شده است.این احساس رهاشدگی و معلق بودن، به همراه ضعف بنیان­ های فرهنگی،اجتماعی و اقتصادی و افزایش نابرابری­ های اجتماعی، که مسائلی چون خویشاوندسالاری و طایفه­ گرایی نیز بدان می­ افزاید، سبب می­ گردد تا از یک سو " حلقه­ ی محرومیت " شکل گیرد و از سویی دیگر " ناهمسازی منزلتی" باعث گردد تا فقر فرهنگی- اقتصادی چهره­ ی کدر خویش را، در ایلام به نمایش بگذارد و حاصل آن خشونت­ هایی باشد که به وقوع می ­پیوندد.

    خشونت­ ها در ایلام، نه خاص یک گروه یا طبقه خاص، بلکه فقیر و غنی را به کام خویش می ­برد. هم بچه ­های حاشیه در جیب شلوارهای محلی، چاقو به همراه دارند و هم بچه­ های ثروتمند، ابزارهای خشونت را با خویش حمل می­ کنند. هم نوجوانان و جوانان مدارس حاشیه، به تخریب و " وندالیسم"  روی آورده و  میز و نیمکت مدارس را می ­شکنند و هم درب کلاس­ های مدارس متن شهر، برای در امان ماندن از تخریب، از آهن محکم ساخته می ­شود تا دانش ­آموزان بر آن بنگارند: " سلول شماره ... " .  " گُرز"، از ابزار مورد نیاز رانندگان اتومبیل­ های با قیمت و مدل پایین­ تر بوده و همین وسیله نیز در زیر صندلی اتومبیل­ های چندصدمیلیونی در این شهر دیده می­شود، تا به محض بوق­ زدن اتومبیل پشت­ سر، آن را از غلاف خارج کرده و چهره­ ی عریان خشونت، به نمایش گذاشته شود. حمل اسلحه ممنوع بوده اما در شهر انواع سلاح پیدا شده و به عنوان ابزار خشونت برای دست­یابی به اهداف، مورد استفاده قرار می­ گیرد.

    پیش ­تر و از سوی برخی از کنشگران اجتماعی استان، عنوان گردید که ایلام، حالت "آنومیک" (Anomic) بخود گرفته است. افزایش خشونت­ ها در ایلام، ناشی از افزایش فروریختگی در ارزش­ ها و هنجارها و به اصطلاح " امیل دورکیم " جامعه­ شناس شهیر فرانسوی ، حالت آنومیک است. در این حالت ، جامعه دچار بحران ارزشی- هنجاری می­ گردد؛ افراد در بند بحران هویت گرفتار می­ آیند و خود را گم یا فراموش می­ نمایند، تعادل روانی و ثبات شخصیتی دچار آسیب می­ گردد، افراد به شیوه ­های پذیرفته شده در جامعه، به اهداف خود نمی ­رسند و آن گاه انحراف و خشونت پدید می­ آید. آن چه در این راه برخی از مردمان عادی و قاضیان شهر می­ بینند، کشف علتی است که فرد بدان دست داده، درحالی که بیشتر، این فشارها و استرس­ های اجتماعی است که به رفتار فردی سرایت می ­کند و در قالب خشونت ظهور و بروز می­ یابد. بر همین اساس، فردی را که در قالب ساختارهای کلان اجتماعی، نمی­ تواند امیدها و آرزوهای خود را برآورده کند و به شیوه­ ی صحیح بدان ها دست یابد، در خانواده و یا شهر، بر سر همسر، برادر، فرزند، دوست، آشنا یا غریبه،  سرخوردگی خود را نشان می­ دهد و بدین­ گونه خود را تخلیه ­ی روانی می ­نماید. بنابراین می­ توان گفت آن­چه را که در این چند ماهه ­ی اخیر، در ایلام به وقوع پیوسته و به ظاهر خصوصی، شخصی و ناشی از اختلافات خانوادگی، زناشویی و .. تلقی می ­گردد، در حقیقت بازتاب فضای اجتماعی است که در قالب خشونت­ های گوناگون خود را نمایان ساخته است. پس خشونت یک مساله­ ی اجتماعی است و نباید تنها آن را در زمینه ­ی فردی جستجو نمود و چه زیبا آن جامعه­ شناس فرانسوی (دورکیم) می گوید: "افرادی که به این­ گونه اعمال روی می­ آورند پیوندشان با جامعه و محیط زندگی­شان، ضعیف شده، یا به کلی از بین رفته است و در این حالت است که وابستگی ­ها، حساسیت­ ها، تعهدات و باورهای فردی دچار آسیب می­ گردد". تعلق فرد به محیط زندگی­ اش، کاهش می­ یابد و تعهدش نیز خدشه­ دار می­ گردد؛  لذا دست از همه­ جا و همه­ کس شسته و آماده­ ی انجام هر عمل انحرافی، از جمله خشونت می­ گردد.

    به نظر می ­رسد کوه یخ خشونت ­های اجتماعی در ایلام، خود را از زیر آب بیرون کشیده است؛ خشونت از مرحله­ ی زبان و گفتار و از قالب کلمات و جملات، بیرون آمده و به درگیری فیزیکی و در نهایت مرگ رسیده است. دیگر همانند گذشته خشونت تنها در فاز گفتاری که در بین خانواده­ ها، ادارات و کوچه و بازار وجود داشت، مستقر نبوده و حرکت خود را در مسیر دیگری آغاز نموده است. آستانه­ ی تحمل بسیاری از مردمان بیش از پیش، پائین آمده و مدارای اجتماعی کوچیدن خود را از این سامان آغاز نموده است و این را می­ توان از بوق زدن اتومبیلی فهمید که منجر به کشته و زخمی شدن عده ­ای می­ گردد. بوق این اتومبیل، هشداری است برای بیدار شدن، دنبال راه­ حل گشتن و در نهایت کاستن از خشونت­ ها و یا غلبه بر آن­هاست. اعمال خشونت­ ها از سوی گروهی از مردم و تحسین نوع و شیوه­ های انجام این خشونت­ ها از سوی عده ­ای دیگر، به همراه بی ­تفاوتی برخی از کارگزاران، منجر به هراس اجتماعی در ایلام گشته و حیرت و ترس عده ا­ی از مردمان این سامان را برانگیخته است و بدین­ صورت ایلام عرصه­ ی جدیدی را تجربه می ­نماید.

    کارگزاران این جامعه و دلسوزان این دیار بنشینند و تا دیر نشده برای کاهش خشونت­ ها، راه­ حل­ هایی بیابند. لزوم بازنگری در شیوه­ های تربیتی بسیاری از خانواده­ ها احساس می­ گردد. مدارس بحث سلامت اجتماعی را جدی گرفته و آموزش مهارت­ های مقابله­ ای، ارتباطی و حل مساله را اجباری سازند. وسایل ارتباط جمعی خشونت­ های رخ داده را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و کالبدشکافی نمایند. نهادهای مدنی رسالت خویش را در این راستا فراموش نکرده و نهادها و پایگاه ­های دینی ابعاد و دستورات دین رحمت(اسلام) را تشریح و تبلیغ نمایند. می­ توان سر بر بالین نهاد و با سخنرانی و نصیحت، کار را تمام شده فرض کرده و یا عنوان نمایند: که این­طور هم نیست، زیادی شلوغش کردند،  می­ توان با دست­کاری آمارها و بالا و پائین نمودن کشته ­ها و زخمی­ های حوادث و یا محرمانه نمودن آن­ها، کارگزاران بالاتر از خود را راضی نموده و دهان مخالفین را بست. می­توان نظرسنجی کرد، پرسشنامه­ ها را دست کاری نمود و احساس امنیت را بالا کشید و به همه نشان داد.  می­ توان آمار خودکشی و قتل را بر هر عددی تقسیم نمود و منتشر کرد. می­ توان حق مناطق کمتر توسعه­ یافته ­ی کارمندان اداری را به نام توسعه­ یافتگی و رفاه مردمان از بین برد. می­ توان اعلام خطرکردن نسبت به وضعیت جاری را به حسادت­ های فردی و یا رقابت­ های سیاسی ربط داد. می­ توان،می ­توان و می­ توان، اما به نظر می­ رسد واقعیت این شهر چیز دیگری است، مطمئناً نمی­ توان با این شیوه­ ها بر خشونت در ایلام و در کل بر آسیب­ های اجتماعی در این سامان غلبه نمود.


    [1]- شعر از فروغ فرخزاد می­باشد.

     

     

       ۲۸ تير ۱۳۸۹   ::  لینک دائمی :: ارسال به ای‌‌‌میل :: نظر شما [7]

    نسخه آماده چاپ


    درباره

    خلیل کمربیگی
    ایلام-اجتماع-زندگی ilamkh.com

    دوستان ارجمند: مطالب این وبلاگ نوشته های شخصی اينجانب خليل كمربيگي معلم ،علاقمند به پژوهش ، تحقیق و حرفه ی روزنامه نگاری می باشند.هدف از انتشار این مطالب روشنگری و کاستن از مسایل و مشکلات استان است. از آنجا که رشته ی تحصیلی ام  جامعه شناسی می باشد‌، مطالب وبلاگ نیز بیشتر در حوزه های اجتماعی نوشته شده و سعی می گردد از زبان تخصصی جامعه شناسی اجتناب شده و مسایل را با ادبیاتی ساده انتشار دهد.تقاضا می گردد با ارائه نظرات خود ما را در رسیدن به اهداف ترسیم شده یاری فرمایید.ضمنا استفاده  از مطالب  اين وبلاگ و يا انتشار آنها،با ذکر منبع،بلامانع می باشد.

     

    نشانی الکترونیکی: [email protected]
     
     

    جستجو

     
     

    دسته ها

    ایلام امروز (9)
    انتخابات (2)
    اجتماعی - سیاسی (28)
    پژوهش ها و تحقیقات (1)
    عمومی (10)
    طایفه گرایی (1)

     
     

    آرشيو ماهانه

     
     

    آخرين مطالب

    احیای سنت میانجیگری
    گسست یا مشارکت؟
    ظاهرت را درست کن، کاری به باطن ندارم!
    سواری مجانی
    وزوزهای چهل سالگی (3)
    ایلام گریزی
    ایلام و تانکر آب شهرداری
    ایلام، کدخدای زورگو می خواهد یا مسئول قانون گرا؟
    دوزیستان یا شناسنامه داران؟
    آسان ترین راه کاهش مشکلات اجتماعی ایلام
    اعتیاد، حلقه ای از کلاف سردرگم ایلام
    لابی گری و واسطه گری در ایلام
    دایی رجب، کوچه بن بست و کانال هایش
    گسل اجتماعی "کَس دار" و "بی کَس"
    سلطان وارد می شود!
    قفل فروشانِ کلیدنما
    "وزوزهای چهل سالگی"
    از خود كشي تا مرگ مشكوك
    "ویروسی به نام آگهی"
    جامعه شناس ِ جامعه­بشناس
    بازگشت گرزها
    ایلام و هیولای خودکشی
    نامهربانی با یار مهربان در ایلام
    تحلیلی بر شکافی اجتماعی در ایلام
    "زنده باد تهران"
    خدايا "هاوار"
    شادی،گمشده ی ایلامیان
    لقمه نان،‌ به قيمت جان
    بحران جوانان در ايلام
    سرهنگ درست می گوید، اما چگونه؟

    خروجي RSS

     
     

    لینکهای روزانه

    خبرگزاری ایسنا- ایلام
    عالیه شکربیگی
    مجتبی مقصودی
    علی مرشدی زاد
    محمدرضا جوادی یگانه
    سعید معیدفر
    غلامعباس توسلی
    عباس کاظمی
    حسین کچوئیان
    شیرین احمدنیا
    علی عسکر احمدی
    محمد شکیبا
    رادیو زاگرس
    جلیل صفربیگی
    بهروز سپیدنامه
    حبیب الله بخشوده
    عصر ایلام
    مهرداد خدارحمی
    وبلاگ شخصی در بلاگفا
    ظاهر سارایی
    حمید حیدرپناه
    علی فیض الهی
    شهرام صفری
    ايلام ما
    ایلام امروز
    انجمن جامعه شناسی ایران
    انجمن جهانی جامعه شناسی
    انجمن جامعه شناسی آموزش و پرورش ایران
    انجمن جمعیت شناسی ایران
    انجمن انسان شناسی ایران

    خروجي RSS
     

     
     

     

     ۴۰۴۲۳۴۷۵ مشاهده از 28 فروردين 1384 | صفحه جاری  ۷۹۸ مشاهده | امروز  ۷۰۶۶ مشاهده

    نقش آوران ایلام امروز

        تمامي حقوق اين سايت براي شركت نقش آوران ايلام امروز محفوظ است. مسئوليت مطالب نگاشته شده به عهده نويسندگان آنها مي باشد.

    Managed With Chavir CMS

    آخرين به روز رساني:  سه‌شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۷ |