سايت خبري | مقالات | درد دل‌ها | گالري تصاوير | موسیقی | ويديو  |خدمات‌شهری | كاغذ ديواري‌ | دانش‌نامه آزاد | تبليغات

 

 

 
چهار‌شنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۷
۱۲ دسامبر ۲۰۱۸   
 

 
 

وبلاگ‌‌ها | تصاوير ارسالي كاربران| ارسال تصویر | ارسال خبر| ارسال مطلب| درباه ما | ارتباط با ما

 
 
 

نمايش تصوير ديگر

logo-samandehi
    ارسال به پست الكترونيك نسخه آماده چاپ
 عنوان مقاله:  بناي تاریخی قلعه ي چوار معروف به قلا ،دژی عظیم از دوران باستان در چوار ایلام

قلعه‌ي تاريخي چوار (قلا) موقعيت: قلعه‌ي تاريخي چوار معروف به قلا در 12 كيلومتري غرب شهر چوار و20 كيلومتري شهر ايلام بر سر راه چوار به نواحي مرزي با كشور عراق واقع شده است. مجموعه‌ي بناهاي اين دژ بر فراز و دامنه‌هاي ناهمواري كه حدود 300 متر از زمين هاي پيراموني ارتفاع دارد. ساخته شده است، اين قلعه به صورت دژي مستحكم ساخته شده است و شامل سه قسمت است: - بناي اصلي قلعه - ديوارهاي جانبي و ديوارهاي بلندي كه از راس تپه تا سطح زمين‌هاي پيراموني امتداد مي‌يابند - ساختمان‌هاي داخل محوطه قلعه و برج‌هاي ديده باني كه به نظر مي‌رسد همانند ساير قلعه هاي محدوده غربي زاگرس كاربرد نظامي داشته است. موقعيت قلعه و سبك معماري بنا اين نظر را تقويت مي‌كند. اين اثر مهم تاكنون مورد بررسي و كاوش علمي قرار نگرفته است. مديريت ميراث فرهنگي استان اخيراً نسبت به شناسايي و مستند سازي آن اقدام نموده است كه قدم آ‎غازين در جهت بررسي و پژوهش علمي آن تلقي مي‌گردد. برخي نويسنده‌هاي محلي در نوشتارهاي خود از اين قلعه و موقعيت آن مطالب اندكي ارائه داده‌اند. شواهد فرهنگي به جاي مانده از اين اثر نشان مي‌دهد كه احتمالاً در اواخر دوره‌ي تاريخي و قرون اوليه اسلامي مورد استفاده قرار گرفته است. اين قلعه يكي از بزرگترين قلاع منطقه است كه برفراز تپه‌اي بلند در مسير چوار، مورت، تجريان به سمت دهستان«چكر بولي» و ناحيه مرزي با كشور عراق ايجاد شده است. اين اثر در حاشيه شمالي رود فرعي قلا كه به رود «گدار خوش» مي‌پيوندد، قرار گرفته است. جاده خاكي روستاي مورت به قلاع ، درست از جنوب اين محل مي‌گذرد. تقريباً شمال و غرب اين تپه به پرتگاه طبيعي محدود مي‌شود كه اين امر شرايط مناسب امنيتي را براي ساكنان قلعه در اين قسمت فراهم مي ساخته است. دامنه جنوبي و جنوب شرقي اين محوطه با شيبي تقريباً ملايم به محيط زمين‌هاي اطراف خود منتهي مي‌شود. بناي قلعه برروي اين تپه به گونه‌اي است كه نشان مي‌دهد اين مكان در ادوار گذشته جايگاهي استراتژيك براي ساكنان آن بوده است. مي‌توان گفت «پشت قلعه» از جمله قلاع مهم تدافعي است كه در موقعيتي مناسب بر سر راه گنجوان و حاشيه غربي استان ايلام واقع شده است. موقعيت جغرافياي اين قلعه با ديگر قلاع مهم منطقه به صورتي است كه با هم در ارتباط بوده‌اند. ارتباط جاده‌اي، ارتباط با امكانات اوليه (علائم در شبانه روز) و… قلعه سرني در ناحيه مرزي ايران و عراق و در غرب تپه قلاع واقع شده است و برخي قلاع در نواحي كوهستاني شرقي آن نيز وجود داشته كه زنجيره ارتباطي آن ها قابل تصور است. چون ساختمان قلعه بر فراز يك تپه طبيعي مرتفع قرار دارد، داراي ظاهر طبيعي كوهستاني است و در قسمت هاي مختلف سطح و دامنه تپه، پوشش گياهي جنگل و مرتع ملاحظه مي‌شود. در ساخت بناي اين قلعه عظيم ،الگو و نظم هندسي معيني وجود ندارد بلكه شرايط پستي و بلندي تپه بر سبك معماري اثر گذاشته و اين ويژگي موجب شكل گيري بافت معماري قلعه بوده است. به طوري كه ديوار عرضي كمربند بيروني حصار و دژ قلعه به جز در دامنه جنوبي و جنوب شرقي كه با شيبي تقريباً ملايم به پايين تپه و كنار رودخانه منتهي مي‌شود در ساير قسمت‌ها به محدوده‌هاي پرتگاه‌هاي طبيعي اطراف تپه محدود مي‌شود. همچنين بين ديوارهاي دفاعي كه از راس تپه و به سطح زمين هاي پيراموني كشيده شده در برخي جاها كه شيب دامنه تند مي‌باشد، بقاياي معماري ديده نمي‌شود ولي در جاهايي كه مسطح است آثار معماري ملاحظه مي‌شود. در تمام سطح و دامنه‌هاي تپه ونيز زمين هاي پست پيراموني تكه هاي سفال ديده مي‌شود كه عمدتا چرخ ساز و معدودي از آن ها دست ساز مي‌باشند. سفال هاي پشت قلعه در اندازه‌هاي ظريف، متوسط و خشن طبقه بندي مي‌شوند. اكثر سفال ها بدون لعاب بوده و داراي پوشش گلي است. مواد اصلي به كار رفته براي برپايي آثار معماري گسترده اين قلعه قلوه سنگ‌ها و لاشه سنگ‌هاي محلي و ملات گچ است و نماي ديوارها ساده بوده ،از هيچ اندود گچي استفاده نشده است و ظاهر نامنظم و برهنه قلوه سنگ ها چهره‌ اي خشن به ديوارهاي مختلف اين بنا داده است. اين بناي عظيم داراي قسمت‌هاي مختلف و متنوعي است، شامل : 1- ديوارهاي دفاعي كه از راس تپه به سمت پايين كشيده شده‌اند. 2- ديوارهاي عرضي كمربندي در پيرامون تپه 3 - آثار معماري كه بر فراز تپه در شمال قسمت اصلي تپه وجود دارد 4- مناطق مسكوني دامنه تپه 5- اتاق هاي نگهباني6- راهرو زيرزميني ساختمان اصلي قلعه برفراز تپه طبيعي با ديوارهاي بلندي ساخته شده است و در وسط اين بنا حفره بزرگي وجود دارد كه احتمالا به عنوان نوعي بناي زيرزميني از آن استفاده مي شده است. در دامنه شمالي بناي اصلي و بر فراز سطح تپه، آثار و بقاياي پي چندين ساختمان ديده مي‌شود. همچنين در اين قسمت قلعه ،در ضلع غربي ديوار عرضي كمربند بيروني حصار، آثار دو برج در كنار ديوار ديده مي‌شود كه ارتفاع ديوارهاي يكي از برجها به سه متر مي‌رسد. در مجموع 5 ديوار دفاعي از راس تپه به سمت پايين ايجاد شده، كه سه تا از آن ها در سمت جنوب قلعه و يكي در سمت شرق تپه و ديگري در سمت شمال تپه ديوارهاي عرضي پيراموني تپه را به هم وصل مي‌كنند. از سه ديوار جنوبي ديوار وسطي عملكرد راهرويي زير زميني و پنهاني داشته، كه براي آوردن آب از دامنه تپه به بالاي قلعه از آن استفاده مي‌شده است. برروي برخي از اين ديوارها اتاق‌هاي نگهباني نيز ايجاد شده است. طول برخي از اين ديوارها 300 متر است . همچنين سه ديوار عرضي در پيرامون تپه ايجاد شده است كه طول حصار كمربند بيروني به حدود 500 متر مي‌رسد. در قسمت‌هايي از اين ديوارها اتاق‌ها و جايگاه‌هايي براي ديدباني و حفاظت از قلعه اصلي تعبيه شده است. همچنين در جهات شمال شرق، شرق و جنوب محوطه درحد فاصل ديوارهاي عرضي پيرامون تپه آثار معماري ديده مي‌شود كه احتمالاً محل سكونت و استقرار نيروها و ديگر ساكنان اين دژ بوده است. قطر برخي از ديوارهاي اين قلعه به دو متر مي‌رسد. سه عامل اصلي به احتمال زياد موجب شده تا قلعه عظيم چوار در اين مكان برپا شود: 1) ارتفاع نسبتاً بلند تپه طبيعي كه قلعه چوار برآن قرار دارد و شرايط خاص آن كه تقريباً از جهات سه گانه غربي، شمال و شرقي به پرتگاه منتهي مي‌شود و تقريباً از اين سه جبهه تپه داراي موانع طبيعي است كه ورود به قلعه را غيرقابل نفوذ كرده است. حصار عرضي كمربند بيروني پيرامون تپه نيز به اين مهم كمك مي‌كند. 2)شرايط خاص قرارگيري اين تپه در يك موقعيت استراتژيك بر سر راه چوار، چم ژيه و نواحي مرزي عراق. 3)وجود رودخانه جاري در جبهه جنوبي اين مكان ،كه مشكل نياز به آب را رفع كرده است، بخصوص با ايجاد راهروي زيرزميني در اين جبهه بنا از راس تا دامنه‌ي تپه به راحتي مي‌توانستند آب مورد نياز خود را تامين نمايند. اين بنا جزء قلاع نظامي- مسكوني مي‌باشد و اين امر را مي‌توان از روي خرابه‌هاي باقي مانده از ديوارهاي اتاق ها و همچنين از روي باروها و برج‌هاي نگهباني آن به خوبي مشاهده نمود. آثار فرهنگي سطح تپه وسعت و گستردگي بقاياي معماري و نوع مصالح به كار رفته نشان مي‌دهد كه احتمالاً اين بنا متعلق به اواخر دوره‌ي تاريخي و اوايل دوره‌ي اسلامي است البته در مورد قلعه چوار به جز چند منبع محلي اطلاعات علمي و دقيقي در دسترس نيست و در منابع تاريخي به آن اشاره نشده است.

 


نگارنده: حبیب اله محمودیان مقاله از گروه : میراث فرهنگی و توریست
تاريخ انتشار:  9/1/1389 دفعات مشاهده : 3802
 رتبه مقاله:      تعداد راي: 34           امتياز کلی مقاله: 163  

 

گفته اند:

اعتقاد به بخت و قسمت بدترین نوع بردگی است
اپیکتت

 

نمايش تبليغ ديگر

 
نام كاربري:
 
كلمه عبور:                 
 
 

 

 ۴۰۴۲۴۴۴۲ مشاهده از 28 فروردين 1384 | صفحه جاری  ۱۰۸۰ مشاهده | امروز  ۳۸۸ مشاهده

نقش آوران ایلام امروز

    تمامي حقوق اين سايت براي شركت نقش آوران ايلام امروز محفوظ است. مسئوليت مطالب نگاشته شده به عهده نويسندگان آنها مي باشد.

Managed With Chavir CMS

آخرين به روز رساني:  سه‌شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۷ | زمان بارگزاري صفحه:  0/0591 ثانيه