مراسم عزاداری سنتی «چمر» در ایلام در حال فراموشی است

مراسم «چمر» كه در تاريخ ايلام، ريشه دارد، مراسمي است كه بيش‌تر براي بزرگ‌داشت سران ايل و قبيله‌ها و روستاها و هم‌چنين براي برگزاري عزاداري امام حسين (ع) و يارانش به‌طرز باشكوهي برگزار مي‌شد. اين مراسم امروزه در حال فراموشي است و نسل نو جامعه ايلام با آن آشنايي ندارد.

به گزارش خبرنگار ايران‌شناسي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در اين مراسم، يك علم بزرگ كه پارچه‌اي سياه به نشانه عزا به آن آويخته شده ( با نام محلي كتل) برافراشته و هم‌زمان با آن با ساز و دهل نواي عزا نواخته مي‌شود. مردان و زنان به‌صورت دو ستون طولاني جداگانه شانه به‌شانه هم مي‌ايستند. در ميان زميني خالي، سياه‌چادر عزا برافراشته مي‌شود و مراسم در نزديكي آن برگزار مي‌شود. در بعضي موارد زن‌هاي خانواده‌ي عزادار، تكه‌هايي از گيسوان خود را مي‌بريدند و به كتل مي‌آويختند كه امروز كم‌تر ديده مي‌شود.

با شروع مراسم، كم‌كم مردم ساير قبيله‌ها و روستاها به‌صورت دسته‌جمعي وارد مي‌شوند كه ورود و خروج آن‌ها به مراسم با صداي بلند اعلام مي‌شود و آن‌ها هم در كنار عزاداران شانه به شانه هم مي‌ايستند. در ورودي سياه‌چادر، اشياي شخصي متوفا مانند عكس‌هاي يادگاري يا تفنگ به‌نمايش گذاشته مي‌شود. بعضي از مردم هم به نشانه عزا تكه‌هايي از جنس سياه‌چادر را روي شانه‌هاي خود مي‌اندازند. در ميان صف‌هاي عزاداران دو گروه از سخنوران طايفه‌ها تشكيل مي‌شوند كه هم‌راه با نواي عزاي ساز و دهل به‌نوبت و به‌صورت پيوسته و منظم ابياتي در وصف خوبي‌ها و اخلاق و برخورد متوفا با مردم مي‌سرايند و صف‌هاي عزاداران به‌آرامي به‌دور كتل مي‌چرخند كه صحنه‌اي باشكوه و به‌يادماندني از اين مراسم به‌وجود مي‌آورد.

در هنگام ظهر به كساني كه از ساير قبيله‌ها آمده‌اند، غذا داده مي‌شود كه معمولا آبگوشتي مخصوص است، هم‌راه با برنج كه روي سيني مي‌ريزند و چند نفر با هم از آن غذا مي‌خورند.

در ساعات پاياني مراسم، صف‌هاي عزاداران در پس كتل عزا به‌سوي خانه متوفا به‌راه مي‌افتند و پس از خواندن فاتحه دسته‌جمعي در در خانه، پايان مراسم چمر با شليك چند گلوله اعلام مي‌شود.

مراسم چمر، خاص بزرگان بوده و هر چه آن بزرگان جايگاه مردمي نيك‌تر مي‌داشتند، چمر آنان هم باشكوه‌تر برگزار مي‌شد؛ اما درروزهاي محرم صحبت از برگزاري چمر شخصيت بزرگي است كه مالك قلب‌هاي مردم و بزرگ قبيله عاشقان خداوند است.

هر ساله در شهر ايلام و ساير مناطق استان، مراسم چمر سالار شهيدان ( با تغييراتي در آن) با حال وهواي خاص خودش برگزار مي‌شود كه عاشقان امام حسين (ع) مشتاقانه در آن شركت مي‌كنند و با نواي عزاي ساز و دهل بيت‌هايي حزين در وصف رفتار، رشادت‌ها و مظلوميت امام(ع) و يارانش به‌زبان كردي براي مردم عزادار مي‌خوانند؛ در چمر حسين (ع)، تمام مردم شهر صاحب‌عزا هستند.

نظرات ارسال نظر

ایلام امروز؛ آرشیو دیجیتال ایلامیان

عمر سایت: 14سال