شنبه 3 اسفند 1398

عرصه‌های طبیعی ایلام ذخیره گاه جنگلی برجسته کشور

از صخره‌هاي پوشيده از گلستانهاي سبز ديواره كوهستاني مانشت و قلارنگ تا دشتهاي سرسبز بيچار در محدوده شهرستان ايلام يكي از ذخيره‌گاه‌هاي طبيعي منحصر به فرد كشور قرار گرفته است.

كوهستانهاي مرتفع و جنگلي شروزول، مانشت، گچان، سيوان، شلم و قلاقيران بسان استوانه‌اي خضرپوش با گل و گياهان متنوع در سرپا و دامن خود نفسگاه دشتهاي كشور است.

شهرستان ايلام با يك ديواره ممتد زاگرسي پوشيده از صخره و جنگل به طول قريب ‪ ۵۰‬كيلومتر از شهرستانهاي ايوان، شيروان چرداول، و دره‌شهر جدا و تا ميله‌هاي مرزي كه ايران را از عراق جدا مي‌كند، ادامه مي‌يابد.

اين شهرستان با ‪ ۲۱۰‬هزار هكتار گستره حدود يك ميليون و ‪ ۷۰۰‬هزار هكتار جنگل و مرتع (‪ ۸۷‬درصد) دارد كه در كشور يك ركورد است.

قريب ‪ ۱۱۰‬هزار هكتار جنگل مسحوركننده اين شهرستان براي تمام كساني كه به بها يا بهانه‌اي از اين منطقه مرزي ديدن كرده‌اند، شفافترين مصداق از مفهوم زيبايي طبيعت است.

پوشش مسلط اين جنگلها كه همچون انگشتري مرصع شهر ايلام را دربر گرفته، تناور سبزينه‌هايي مانند بلوط، بنه، زالزالك، كيكم، ارغوان، بادام، ارژن و داغداغان است.

اين جنگلها از يكسو چون محبوبي از عاشقان طبيعت دلربايي مي‌كند و از طرفي بسان مادري مهربان از شيره جان خود مردمان منطقه را ارتزاق و چون سپري ستبر از آنها در مقابل دشمن حفاظت كرده است.

مردمان ساكن دراين جنگلها مردماني عموما چوپان و رمه مدار بوده كه با تعليف دامهاي خود از ساق و برگ زيراشكوب اين درختان، از خوان نعمت زاگرس اقتصاد ساده خود را تمشيت و سفره قناعت خود را رنگ زده‌اند.

هم اينك نيز اين جنگلها چراگاه ييلاقي قريب يك ميليون راس دام عشاير و دامپروران يكجانشين و كوچ‌نشين منطقه هستند.

به‌گاه نامردمي اهريمنان نيز اين مناطق جنگلي مانند دژي سرسخت انبوه زن و كودك را درخود پناه داده و از دشمن حفظ كرده كه آخرين مثال آن پناه گرفتن اهالي اين منطقه درميان آن در جريان دفاع مقدس و مقطع "جنگ شهرها" است.

به نعمت اين بروبوم جنگلي كه فرزندان خود را در پناه گرفت، اهالي اين شهرستان مرزي تنها مردم جنگزده كشور بودند كه در جريان تجاوز دشمن منطقه خود را تخليه نكرده و ياور رزمندگان دفاع مقدس بودند.

انتهاي دامنه‌هاي اين جنگلهاي كوهستاني، آغازگاه مراتع اركوازي، بولي، بيچار، هلاله، ني‌خدر، كولگ و شورشيرين با ‪ ۸۹‬هزار هكتار وسعت كه خط پايان آن نوار مرز ايران و عراق است.

اين مراتع در فصل قشلاق ميزباني صدها خانوار عشاير با قريب دو ميليون راس دام ايلام و دامداران استانهاي لرستان، كرمانشاه و همدان است.

تا دهه‌هاي پيشين و قبل از شكل‌گيري شهرنشيني و تخت قاپو عشاير، مردم كوچرو اين منطقه بعد از سپري فصل گرم در كوه