سه‌شنبه 19 آذر 1398

حکایت یک سنگ قبر:مروا یکی از بی بدیل ترین سنگ قبرهای دوران اسلامی متاخر در منطقه هلیلان کشف شد

عبدالمالك شنبه زاده كارشناس سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان ايلام:

مروا یکی از بی بدیل ترین سنگ قبرهای دوران اسلامی متاخر در منطقه هلیلان کشف شد

 

به گزارش روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان ايلام،عبدالمالك شنبه زاده كارشناس ميراث فرهنگي در خصوص سنگ قبر كشف شده در منطقه هليلان شهرستان شيروان چرداول گفت:در روستای بانلکان بخش هلیلان در شهرستان شیروان چرداول درشمال کوه کوران بزان جانب راست جاده اسفالته چند عدد سنگ قبر کشف شد که یکی از این سنگ قبرها از کم نظیر ترین و بی بدیلترین سنگ قبرهای دوران اسلامی به شمار میاید

وي افزود:این سنگ قبر که ابعاد ان 50+110 سانتیمتر می باشد به صورت مستطیل بوده وعملیات حجاری بر روی ان انجام گرفته است این سنگ قبرکه در حدود 300کیلوگرم است دارای نقشی منحصر بفرد می باشد که این نقش باعث توجه ویژه به این سنگ قبر شده است.

اين كارشناس در ادامه گفت:بر روی سنگ قبر در داخل کادر مستطیل تصویر بانوی برهنه ای نقش بسته که این تصویر به صورت برجسته نشان داده شده است در حالی که دست چپ خود را روی سینه قرار داده دست راست را روی پاها و قسمت بالای ران قرار داده است تصویر به صورت ایستاده و تمام رخ میباشد.

تاکنون سنگ قبری با این تصویرحد اقل در دوران اسلامی متاخرمشاهده نگردیده است.

وي درخصوص مشخصات صاحب قبر گفت:بر بالای تصویرودر راس کادر مستطیل در داخل کادر نوشته ای با این مضمون دیده میشود0 ((هذا قبر من مروا))  این قبر از ان مرواست که معرف نام صاحب قبر میباشد.مروا به معنی دعای خیر و پندار نیک است.

 

عبدالمالك شنبه زاده در مورد خصوصيات تصوير حكاكاي شده بر روي سنگ قبر اشاره كرد و افزود: حال تصویر مذکور معرف چه چیزی است چند نکته را میتوان در رابطه با ان عنوان نمود

1)ایجاد این تصویر نشان میدهد که صاحب قبر دوشیزه جوان و زیبا بوده که در میان اقوام و خویشان سرامد و زبانزد خاص و عام بوده که پس از مرگ به احترامش سنگ قبری برای او درست کرده اند.

 

2)با  توجه به اینکه تصویر نشان میدهد که دست چپ بر روی سینه ودست راست بر روی پاها و قسمت بالای ران قرار گرفته است نشان دهنده عصمت و عفت و نیز شرم و حیای مروا صاحب قبر بوده است که به پاکدامنی معروف گشته است.

 

3)تصویر فوق مشابه تصویرهایی است که بر روی برخی ظروف مفرغی هزاره اول قبل از میلاد و همچنین مشابه  پیکره های گلی الهه ماد ر میباشد احتمالا قبر مربوط به یکی از بانوان مهم و برجسته در میا ن مردم منطقه بوده که به عنوان یک بزرگ زن همواره مورد احترام و تکریم همگان بوده است

4)تصویر مذکور میتواند نشان دهد که صاحب قبر پاک و مطهر به دنیا امده و نیز پاک و بی گناه از دنیا رفته است

 

 وي در ادامه افزود:با توجه به اینکه فقط پنج عدد سنگ قبر در این مکان کشف شده اند که همگی به یک شکل و فرم بوده و نوع کار حجاری بر روی انها شبیه به هم می باشد تصاویر دیگر شامل دو سنگ قبر با نقش اسلحه و یک عدد با نقش شمشیر میباشد  و سنگ قبر اخری بدون نقش بوده و فقط به معرفی صاحب قبر پرداخته است

کلیه سنگ قبرهای مذکور فاقد تاریخ هستند میتوان این چند عدد سنگ قبر را در ارتباط  با هم دانست  شاید همگی به علت خاصی در این منطقه کشته شده و بعد از مدت نه چندان زیادی سنگ قبرها را ساخته و بر روی قبرها قرار داده اند در یک قبرستان دیگر در چند کیلو متری این قبرستان چند عدد سنگ قبر مشابه سنگهای مذکور اما بدون نقش دیده شد که دارای تاریخی مربوط به 220 سال قبل میباشد با توجه به اینکه در دوره های جدیدتر از نقوش کاسته شده و به نوشته روی سنگ بیشتر توجه میشده است  بر این اساس و با مقایسه سنگها با همدیگر میتوان برای سنگهای مذکور تاریخی بین 250تا300 سال قدمت را برای انان در نظر گرفت

 

 وي خاطر نشان كرد:همانطور که عنوان گردید سنگ قبری مربوط به دوران متاخر اسلامی با این نقش که بر گرفته از نقوش هزاره اول قبل از میلادمیباشد که بر روی برخی ظروف مفرغی دیده شده تقریبا کم نظیر و شاید هم بی نظیر باشد.سنگ قبر مروا جهت نمایش در موزه مردم شناسی ایلام به قلعه والی شهر ایلام انتقال یافت.

 

نظرات ارسال نظر