/گزارش/ نگذاریم سیلاب‌ها از دست بروند

بارش‌های سیل‌آسا در سال‌های اخیر سبب جاری شدن سیلاب‌های در مناطق مختلف استان شده به‌گونه‌ای که با وجود اقدامات دستگاه‌های دولتی در زمینه‌ی آبخیزداری و کنترل سیلاب‌ها هم‌چنان این پدیده‌ها سبب فرسایش خاک و هدررفت آب نزولات و صدمه رسیدن به زمین‌ها و محصولات کشاورزی و حتی شهرها و روستاها می‌شود.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه‌ی ایلام، دکتر «حاجی کریمی»، عضو هیئت علمی و دانشیار دانشگاه ایلام به ایسنا گفت: میزان بارش‌ها در سال جاری دو برابر پارسال است، اما در قیاس با متوسط بارش در بلندمدت اگرچه بارش‌ها در حد میانگین است، اما به علت خشکسالی‌های سال‌های اخیر، ذخایر آب‌های سطحی و زیرزمینی هم‌چنان پایین است و نیازمند مدیریت صحیح بهره‌برداری هستند.

وی با بیان این‌که کارشناسان حوضه‌ی آب معتقدند فعالیت‌های حوضه‌ی آبخیزداری در استان ناکافی است، افزود: برای مهار آب‌های جاری سدهای متعددی وارد فاز مطالعه و اجرا شده‌اند، اما با کمال تأسف به علت کند بودن روند اجرایی تاکنون به بهره‌برداری نرسیده‌اند، ازهمین‌رو سیلاب ناشی از بارندگی‌ها از دسترس ما خارج می‌شوند.

استاد هیدرولوژی با اظهار تاسف از کندی روند اجرای سدها در استان گفت: این روند به‌گونه‌ایست که سدی باید طی 5 سال ساخته می‌شد، اما پس از 10 سال هنوز بلاتکلیف است، به‌عنوان نمونه با این‌که مطالعات در خصوص سد «سازبن» به پایان رسیده، اما این سد نه وارد مرحله اجرا می‌شود و نه آن را مردود اعلام می‌کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام با اشاره به این‌که در مناطقی هم که پتانسیل ایجاد سد وجود ندارد، باید از تکنیک‌های دیگر از جمله آبخیزداری، آبخوانداری و تکنیک پخش سیلاب استفاده شود، تصریح کرد: اقدامات خوب، اما نا‌کافی است و باید هر چه سریع‌تر در این زمینه اقدام شود.

وی در زمینه‌ی طرح‌های مهار سیلاب گفت: این طرح‌ها نه تنها در مهار و کنترل آب مؤثر هستند، بلکه به نوعی کنترل و محافظت از خاک نیز محسوب می‌شوند. بنابراین در هر دو حوزه منافع زیادی دارد.

این دانشیار دانشگاه ایلام خاطرنشان کرد: در برخی مناطق از جمله دانشگاه ایلام امکان ذخیره‌سازی آب سیلاب‌ها در مخازن زیر‌زمینی وجود دارد که در صورت تأمین اعتبار و ایجاد مخازن و امکانات تصفیه می‌توان از این آب‌ها در مصارف عمومی استفاده کرد.

کریمی هم‌چنین نسبت به افزایش سطح زیر کشت در مناطقی که از تکنیک‌های آبی جدید استفاده می‌کنند، هشدار داد و گفت: در روش‌های غرق آبی، بخشی از آب مورد استفاده در کشاورزی به عنوان آب برگشتی کشاورزی به سفره‌ی آب زیرزمینی بازگشته و از افت بیش از حد سطح آب سفره جلوگیری می‌کند، اما در این روش‌های جدید چون آب استفاده شده تنها به مصرف گیاه می‌رسد و هیچ آبی از این روش‌های آبیاری به‌عنوان آب برگشتی کشاورزی به سفره بازنگشته و افت مضاعف سفره‌ها را به دنبال دارد.

وی ادامه داد: از آنجا که با به‌کار‌گیری این روش‌ها تصور می‌شود آب مازادی در اختیار است، سطح زیر کشت را افزایش می‌دهند و سبب لطمه‌های جبران‌ناپذیری بر سفره‌ها می‌شود، بنابراین باید از این اقدام جلوگیری شود.

دانشیار دانشگاه ایلام تصریح کرد: با تغییر روش‌های آبیاری، باید از افزایش سطح زیرکشت جلوگیری کرده و آب کمتری از سفره برداشت شود تا سفره‌ها با کاهش سطح آب بیشتر مواجه نشوند.

به گزارش ایسنا، «ابراهیم درویشی» مدرس دانشگاه در این‌باره اظهارکرد: با انجام عملیات مختلف آبخیزداری و ذخیره‌سازی آب در منابع آب‌های زیرزمینی و سطحی می‌توان تهدید سیلاب و جریان‌های مخرب را که سبب فرسایش خاک می‌شود به فرصت تبدیل کرد.

وی با بیان این‌که علاوه بر ضرورت انجام عملیات آبخیزداری برای جلوگیری از تشکیل سیلاب و فرسایش خاک جهت کمبود منابع آب باید از هدرروی آب جلوگیری و به اشکال مختلف ذخیره‌سازی شود، تصریح کرد: در انجام آبخیزداری و مدیریت حفظ منابع آب از روش‌های مختلفی بهره گرفته می‌شود.

این مدرس دانشگاه ادامه داد: روش‌های سنتی آبخیزداری و حفظ منابع آب در کشور کم نیستند و تجربیات موفقی در مناطق مختلف بوده است که می‌تواند پس از بررسی مجدد برای مناطق مختلف استفاده شود و به کمک توسعه‌ی علم و دانش از روش‌های نوین در حوضه‌ی آبخیزداری و حفظ منابع آب بهره‌گیری شود.

درویشی با بیان این‌که در آبخیزداری، حفظ منابع آب اتکاء صرف به انجام پروژه‌های عمرانی اشتباه است و باید در این راستا از روش‌های غیرسازه‌ای و پتانسیل‌های مردمی کمک گرفت، تصریح کرد: انجام عملیات آبخیزداری علاوه بر حفاظت از منابع آب و جلوگیری از سیلاب، می‌تواند اهداف اقتصادی و درآمدزایی را نیز به دنبال داشته باشد.

وی کاشت گونه‌های گیاهی مناسب به روش‌های علمی را یکی از شیوه‌هایی دانست که می‌تواند علاوه بر اهداف یاد شده برای بهره‌برداران و مردم محلی درآمدزایی داشته باشد، یادآور شد: توسعه‌ی باغ‌های دیم نیز می‌تواند در راه نیل به اهداف موثر باشد.

نظرات ارسال نظر

ایلام امروز؛ آرشیو دیجیتال ایلامیان

عمر سایت: 14سال