بر اساس نظر صاحب نظران ایجاد فضاهای شهری به نیازهای مختلف انسان(نیازهای مادی- معنوی و نیازهای فردی – گروهی) برمی گردد که در فرهنگ های مختلف با توجه به تنوع نیازها، فضاهای ایجاد شده در شهرها نیز در جوامع مختلف با هم متفاوت هستند.
برای تشریح مفهوم فضای شهری ابتدا باید شهر را تعریف کرد : در اینجا فقط به تعریف شهر از دید فضاهای شهری توجه می شود. سایر تعاریف ( تعریف عددی، تاریخی و حقوقی) مد نظر نیست و بر اساس آن شهر مجموعه ای است اجتماعی و کالبدی که براساس نیازها، فعالیت ها و رفتارهای ساکنان آن شکل گرفته است. همانگونه که از این تعریف بر می آید نیازهای انسان باعث ایجاد فضاها در شهر می شود و این فضاها به عنوان بستری برای انجام امور و رفع نیازها عمل می کنند.حالا هرچه این فضاها سازگاری بیشتری با نیازها و فعالیت های شهروندان داشته باشند ماندگاری و پایداری بیشتری دارند و البته هرچه سازگاری کمتر باشد، عدم کارایی و بلا استفاده ماندن آنها را در پی خواهد داشت.
یک فضا را برای اینکه فضای شهری بدانیم سه شاخص لازم دارد:
اول : عمومی بودن: یعنی اینکه عموم مردم امکان دسترسی به آن را داشته باشند.
دوم : باز بودن: درهای اینگونه مکانهایی بر روی همه شهروندان باز باشد و حالت خصوصی یا نیمه خصوصی نداشته باشد.
سوم: برقرای تعاملات اجتماعی در آنها: این شاخص مهم ترین شاخص در بین این سه می باشد. چرا که در آن شهروندان میتوانند آگاهانه و آزادانه به تبادل نظرات و افکار بپردازند.
با ذکر این شاخص ها مهمترین انواع فضاهای شهری به قرار زیرند:
1. ورودی ها
2. میادین
3. مسیرها
4. لبه ها
5. پله ها
در نوشته های بعدی به معرفی و بررسی هر کدام از این فضاهای شهری در شهر ایلام پرداخته می شود.
دکتری در جغرافیا و برنامه ریزی شهری و مدرس دانشگاه های ایلام
این وبلاگ با هدف تشریح مفاهیم برنامه ریزی شهری ، شهر سازی و مدیریت شهری و آخرین تحولات در این عرصه ها ایجاد شده است .به امید سودمندی آن برای همه استفاده کنندگان