ایلام سرزمین شگفتیها

قاسم جانی کارشناس بازار یابی و تبلیغات اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان ایلام (به نقل از مجله کجا)

تا کنون چند بار به مناطق غرب کشور سفر کرده اید؟آیا این سفرها با شناخت قبلی از جاذبه های تفریحی و توریستی این مناطق بوده است؟ اگر سفرتان با مطالعه قبلی صورت گرفته باشد بی شک یکی از مناطق اصلی بازدید از غرب که مد نظرتان قرار گرفته ایلام خواهد بود.تفاوت زیادی است میان توصیف یک منطقه و بازدید از آن.این تفاوت در مناطقی چون ایلام دوچندان جلوه میکند.معنای این سخن را کسانی در عالم واقعیت درک خواهند کرد که از نزدیک ایلام را دیده باشند.چرا که ایلام جایی است که تاریخ در آن ورق نخورده است.ایلام منطقه ای است به موازات تاریخ و اگر اغراق نباشد همزاد تاریخ.از همین روست که باز خوانی جاذبه های گردشگری و میراث  فرهنگی،طبیعی،باستانی و جغرافیای این منطقه به طور حتم نکاتی را فرا روی ذهن ما قرار خواهد داد که پیش از آن اطلاعاتی راجع به آن نداشتیم.اما این منطقه ای که این همه از آن تعریف می کنیم کجا قرار داشته و  چه جایگاهی در حوزه نظام گردشگری ایران و منطقه دارد؟آثار برجسته تاریخی به جای مانده از دوران ایلام که نمونه های مشابه آن را کمتر می توان در نقاط دیگر مشاهده کرد.به درستی سیمای توانمند دوران عظمت عیلام باستان را بازگو میکنند.پایتخت باستانی آن ماداکتو بوده که به قولی معنی کوهستان یا کشور طلوع خورشید را می دهد .کشف آثار باستانی ازساسانیان نیز موید آن است که امپراتوران ساسانی اهمیت ویژه ای را با توجه به نزدیکی ایلام به تیسفون برای این استان قائل بوده اند.
میراث فرهنگی ایلام را بهتر بشناسیم .
دریک نمای کلی ایران کشوری است که از شمالی ترین نقطه تا جنوبی ترین و از شرق تا غرب برخوردار از آثاری غنی و متنوع فرهنگی است که دیدار از این جاذبه ها هر گردشگری را به اعجاب وا می دارد .استقرار تمدنهای کهن در این خطه از سرزمین ایران باعث شده تا آثار تاریخی از تنوع زیادی برخوردار باشند .در حقیقت با کشف اولین آثار باستانی از ...که عنوان ایجاد کنندگان تمدن مفرغی را به خود اختصاص داده اند ،موجی از فعالیت های باستان شناختی در این منطقه آغازشد .تاریخ دانان با توجه به تحقیقاتی که بر روی ایلام و منطقه باستانی آن انجام داده اند معتقدند که تاریخ ایلام در ۳ دوره قابل بحث و  بررسی است .
۱-دوره ای که تاریخ ایلام با تاریخ سومر و آکد ارتباط کاملی دارد .
۲-دوره ای که تاریخ ایلام به تاریخ بابل مربوط میشود.
۳-دوره ای که آشور جدید به عنوان رقیبی برای ایلام مطرح است .
به هرحال به دلیل ارتباطات سیاسی،جغرافیایی  و نظامی ایلام با مناطقی که اکنون در خارج از مرزهای کشور  قرار دارند،منجر به خلق آثار فرهنگی ایلام و منطقه به شمار می آیند.تحقیقاتی که پروفسور واندربرگ در قبرستانهای ایلام از قبیل ور کبود-جوب گوهر-چنارباشی و... انجام داده منجر به کشف آثاری شده که کاسی ها را به عنوان طلایعه دار  تکنولوژی کشف مفرغ معرفی می کند نقش برجسته گل گل واقع در ۸ کیلومتری شهر ملکشاهی نیز در زمره یکی از بهترین آثار حجاری شده بر روی سنگ به شمار می آید این نقش برجسته به ابعاد ۱۳۵*۹۰ سانتیمتر روی نمای دیواره شرقی صخره ای بالاتر از روستایی گل گل ملکشاهی حکاکی شده و در وسط آن نقش برجسته پادشاه آشوری به صورتی برجسته با شمشیر و حمایل به چشم می خورد.تمامی سطح کتیبه پس از صاف کردن سطر آن به عمق ۳ سانتیمتر و برجسته نشان دادن پیکره شاهنشاه با خطوط کنده کاری شده میخی پوشانیده شده است .این کتیبه که سالانه مورد بازدید صدها محقق و گردشگر مواقع می شود،از فتح ایلام و لرستان به وسیله آشوری ها سخن گفته است.از آثار تاریخی و باستان ایلام می توان به تپه باستانی  علی کش با قدمت ۹۰۰۰ ساله،آثار خرابه های شهر سیمره،غار کول کنی ماژین،آتشکده چهار طاقی ،قلعه جهانگیر آباد،آثار قلعه تاریخی و آتشکده سام،۱۶۰ تپه   و آثار باستانی هلیلان،آتشکده سه پا ،غار  طلسم؛طاق شیرین و فرهاد آتشکده سیاهکل و غیره اشاره کرد.اهمیت میراث فرهنگی ایلام که جزو  جاذبه های اصلی توریستی ایلام محسوب می شوند،آنجا نمایان می شود که بدانیم از دوره تاریخی معاصر نیز آثاری در ایلام وجود دارند که جزءبناهای ثبت شده به شمار می آیند.قلعه والی واقع در شهر ایلام که بر روی تپه تاریخی چقا میرگ ساخته شده در نوع خود یکی از قلاع زیبای استان بشمار می آید.از دیگر آثار دوره معاصر می توان به سنگ نوشته تنگ قوچعلی اشاره کرد.این سنگ نوشته به ابعاد ۱۲۰*۶۰ سانتیمتر در عهد ناصری و به دستور حسین قلی خان والی بر دیواره سنگی به بلندای ۲۰ متر پیرامون حفر نهر امیر آباد در سال ۱۳۰۵ به نگارش در آمده است.
طبیعت زیبا مکمل میراث زیبای فرهنگی ایلام
شاید باورتان نشود اما ایلام به لحاظ آب و هوایی دارای مزیت های زیادی نسبت به دیگر مناطق غرب برخوردار است به عبارت دیگر فصول سال در ایلام چنان به هم آمیخته شدهاند که نقاط گرمسیری و سرد سیری و معتدلش در آغوش هم بوده و از یکدیگر جدا نیستند.از سوی دیگر با توجه به اینکه تا سه دهه پیش در حدود ۵۰ درصد مردم ایلام به صورت عشایری زندگی کرده و اکنون نیز بافت قابل توجهی از ترکیب جمعیتی ایلام به زندگی عشایری اختصاص دارد زمینه های گسترش توریسم عشایری و روستایی بصورت بالقوه در استان مطرح است و در صورت یک برنامه ریزی مدون و منسجم میتوان اهداف بلند مدتی را برای گسترش توریسم عشایری جستجو کرد.کوه قلاقیران را به لحاظ جلوه ای طبیعی باید در زمره یکی از بهترین نقاط کوهستانی کشور به شمار آورد.این کوه در ۳ کیلو متری شهر ایلام قرار داشته ومناظر   طبیعی آن دارای زیبایی ها و جذابیت های کم نظیری از جمله تفرج گاههای ششدار است.به لحاظ مردم شناسی نیز این کوه در ایلام از اهمیت فراوانی برخوردار بوده و به نوعی در ادبیات شفاهی نماد شهر ایلام به  شمار می آید.تنگ ارغوان نیز از جمله این زیبایی است .تنگ ارغوان در ۳ کیلومتری شمال شرقی شهر ایلام در مسیر تنگه قوچعلی و در مسیر رود خانه ای با گلهای ارغوانی قرار داشته که تنوع رنگ طبیعت و جنگلهای سبز این تنگه چشم هر بیننده ای را محسور می کند .از همین رو تنگه ارغوان یکی از تفرجگاههای اصلی ایلام به شمار میاید و ساکنان ایلام اغلب اوقات فراغت خود را در این تنگه سپری می کنند .اگر قصد سفر به ایلام را دارید توصیه می کنیم که حتما از این خطه سرسبز و پرآب دیدن کنید.البته یادتان باشد که پارک جنگلی چغاسبز و جنگل بلوط را هم میتوان به این لیست اضافه کنید.بازدید از غار حفاظت شده طبیعی خفاش هم برای دوستداران طبیعت توصیه می شود چون این غار در نزدیکی چشمه های آب گرم دهلران قرار داشته و هزاران خفاش در آن زندگی می کند.دوستاران آب درمانی هم میتوانند از چشمه های آب گرم که در پنج کیلومتری دهلران قرار گرفته اند استفاده کنند دریاچه دو گانه سیاه ...وبندان :غار طبیعی مژاره :مناظر طبیعی سراب آبدانان  در شهرستان آبدانان ،تنگ بهرام چوبینه ،آبشار ماربره و دره ییلاقی کلم بدره در دره شهر ،طبیعت شیروان چرداول ،تفرجگاههای جنگلی کنار سر مهران وشکارگاه شرازول ایوان و طبیعت کنار آن دیگر جلوه ها و مناطق طبیعی استان ایلام هستند که نمونه های آن را کمتر می توان در غرب کشور جستجو کرد .اگر تفرجگاههای جنگلی چغاسبز،مله پنجاو،خوران ،تنگه دالاو ،ابزا،چم گردلان ،کبیرکوه و تجریان را هم به لیست جاذبه های طبیعی ایلام اضافه کنیم،آنگاه خواهیم دیدی که طبیعت هیچ چیز را از این استان دریغ نکرده  است ایلام همچنین  به لحاظ پدیده های زمین شناسی نیز در جذب گردشگران  حائز اهمیت فراوان است  چرا که وجود ۱۸ غار شناخته شده در این استان موقعیت  خاصی را در بحث غارنوردی به ایلام بخشیده است.

ایلام امروز؛ آرشیو دیجیتال ایلامیان

عمر سایت: 14سال